Ο Metternich, το Ευρώ και το Τέρας του Frankenstein

Σήμερα συμπληρώνονται ακριβώς 140 χρόνια απο την ενοποίηση της Γερμανίας σε μία κρατική οντότητα, κάτι που σηματοδότησε την έναρξη του μεγάλου εφιάλτη του Εθνικισμού για την Ευρώπη. Όμως δεν ήθελα να γράψω γι' αυτό. Ήθελα να γράψω για έναν "καλό" Εθνικισμό. Τον εθνικοαπελευθερωτικό εθνικισμό.

Γιατί, ώ γλυκιά εθνική υπερηφάνεια, μάθετε πως ο πρίγκηπας Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ήρωας εκ του ασφαλούς στην ελληνική Επανάσταση και μέγας καρεκλοκένταυρος του νεότερου ελληνικού "κράτους", πήδαγε -στα τέλη της δεκαετίας του 1810-αρχές 1820 στην Pisa, τη Mary Shelley, τη συγγραφέα του Frankenstein (or, The Modern Prometheus).

Σιγά τα ωά, θα μου πείτε με το δίκιο σας.

Βλέπετε, δεν ήταν και καμιά μεγάλη κατάκτηση η Mary Shelley. Καρακάξα στην εμφάνιση, η Shelley αποφάσισε κάποια στιγμή ότι αρκετά ανεχόταν το κέρατο που της φόραγε ο σύζυγός της, Ρομαντικός ποιητής και ενοχλητικός χορτοφάγος, Percy Bysshe Shelley.

Έτσι, ενώ το ζευγάρι βρισκόταν απο ανάγκη στην Pisa (επειδή είχαν φεσώσει τους πάντες στην Αγγλία) ήρθαν σε επαφή με τις διάφορες προοδευτικές ιδέες της εποχής, συχνά με τη μεσολάβηση του άλλου αλλοπαρμένου Ρομαντικού ποιητή - και όχι τόσο φανατικού άντρα - Λόρδου Byron, αλλά και με τις προοδευτικές προσωπικότητες που τις αντιπροσώπευαν.

Μια απο αυτές τις προσωπικότητες, ήταν κι ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος - ο οποίος παρεμπιπτόντως είχε βάλει την ουρά του στα σκέλια όταν πρωτοέμαθε τα νέα για ένοπλη

επανάσταση μετά τη συνέλευση στη Βοστίτσα (αυτό που σήμερα οι κάτοικοί του ονομάζουν Αίγιο, επειδή το Βοστίτσα προφανώς δεν ταιριάζει με το επίπεδο και την αριστοκρατική τους καταγωγή...)

Ο Μαυροκορδάτος, λοιπόν, τα φτιάχνει με τη Shelley, και ανταλλάσσουν για κάποια χρόνια μια εξόχως γλυκανάλατη αλληλογραφία.

Εδώ χάνω το όποιο ενδιαφέρον είχα για το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα αλλά και για να διηγηθώ αυτή την ιστορία.

Πιό ενδιαφέρουσα όμως, για μένα, είναι η μέγιστη ειρωνία ότι, για την εποχή των Αυτοκρατοριών, η προοδευτική και ριζοσπαστική ιδεολογία που αντιπροσώπευε ο "καλός" πρίγκηπας Μαυροκορδάτος ήταν ο Εθνικισμός.

Με λίγα λόγια, είμαστε στην εποχή που οι λαοί έχουν αρχίσει να εξεγείρονται κατά της απρόσωπης, συγκεντρωτικής αυτοκρατορικής εξουσίας και της παρηκμασμένης, αιμομικτικής και ανάξιας αριστοκρατίας που αναπόφευκτα βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας και διαμοιράζει γαίες και αλλάζει σύνορα σαν να διαχειριζόταν τα αμπελοχώραφα των

προγόνων της.

Βέβαια ο Εθνικισμός δεν αφορούσε μόνο τους υπανάπτυκτους γύρω απο τη Μεσόγειο, τη Φιλική Εταιρεία, το Υψηλό Εμπόριο (Alta Vendita) των Καρμπονάρων και τη ρομαντική παραφιλολογία που συνεπήρε τις πλουσιότερες και δημοκρατικότερες κοινωνίες, αλλά όλη την αυτοκρατορική Ευρώπη.

Αυτό είχε αντιληφθεί ένας άλλος πρίγκηπας της ιστορίας μας, ο "κακός" πρίγκηπας Klemens von Metternich.

(Ο οποίος, παρεμπιπτόντως, ήταν πραγματικός πρίγκηπας - Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Fürst von Metternich-Winneburg zu Beilstein το πλήρες όνομά του, σε αντίθεση με τον Μαυροκορδάτο, ο οποίος λεγόταν πρίγκηπας μόνο και μόνο επειδή τον είχε πάρει στην αυλή του ο θείος του, Ιωάννης Καρατζάς. Ο Καρατζάς ήταν "ευγενής" επειδή είχε αγοράσει απο τον Σουλτάνο τον τίτλο του Χοσποντάρ (господар) της Βλαχίας έναντι αδράς αμοιβής. Ξεζούμισε τους ρουμάνους και την κοπάνησε νύχτα απο τις γαίες του, αφού πρώτα είχε μεταφέρει με τη συνοδεία του τη βουβωνική πανώλη απο την Ισταμπούλ στη Βλαχία, με αποτέλεσμα να χαθούν περίπου 60.000 ζωές, στην επονομαζόμενη "πανώλη του Καρατζά" - 'Ciuma lui Caragea' στα ρουμάνικα)

Ο "κακός πρίγκηπας" είδε στο πρόσωπο του Ναπολέοντα τί μπορεί να συμβεί όταν οι λαϊκές επαναστάσεις περνούν στα χέρια παρανοϊκών τυράννων . Ο κακός πρίγκηπας οσμίστηκε το μπαρούτι στον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων γύρω απο τη μελλοθάνατη Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Και έκανε ό,τι περνούσε απο το χέρι του για να καθυστερήσει τη σύγκρουση των Μεγάλων Δυνάμεων. Όντας, μάλιστα, στην υπηρεσία των Αψβούργων - η αυτοκρατορία των οποίων ήταν η πλέον πολυσυλλεκτική απο άποψη διαφορετικών εθνικοτήτων - αντιλαμβανόταν τη σημασία του Εθνικισμού στις επερχόμενες ευρωπαϊκές συγκρούσεις και αντιστάθηκε σθεναρά στην απόσχιση εθνικών κρατών απο τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες - γι' αυτό και το ροζ παραμυθάκι που μαθαίνουμε για την ελληνική Επανάσταση τον παρουσιάζει ως αντιδραστικό δικτάτορα.

Ο "αντιδραστικός δικτάτορας" προσπάθησε - χωρίς ιδιαίτερο ζήλο, είναι η αλήθεια - να εκμοντερνίσει κάπως την υδροκέφαλη Αυστριακή αυτοκρατορία και να της δώσει παράταση ζωής, αντίστοιχα με τις προσπάθειές του να διατηρήσει το εύθραυστο κατεστημένο στην Ευρώπη.

Σήμερα, οι προσπάθειές του φαίνονται ουτοπικές. Σίγουρα ήταν αδύνατο να διατηρηθεί το μεσαιωνικό κατεστημένο, έστω αναθεωρημένο μετά τις ήττες του Ναπολέοντα. Το πραγματικό κίνητρο του Metternich ήταν όμως το να καμφθεί ο εθνικισμός. Και ως τέκνο της Γερμανίας, φοβόταν εναν συγκεκριμένο εθνικισμό. Τον γερμανικό.

Εμέις πιά, διδαχτήκαμε τα μαθήματά μας, σε επίπεδο αρχής τουλάχιστον και προσπαθούμε να κάνουμε περίπου ό,τι και ο Metternich. Με το ευρώ.

*******

Ο Ιούλιος Καίσαρας τα είχε πολύ ωραία ξεκαθαρισμένα τα πράγματα μέσα του. Οι βάρβαροι δυτικά του Ρήνου είναι Γαλάτες (Gallia est omnis divisa in partes tres και τα λοιπά) και οι βάρβαροι ανατολικά του Ρήνου είναι Γερμανοί.

Όμορφα. Τα χρόνια πέρασαν, οι Ρωμαίοι δεν κατάφεραν να υποτάξουν ποτέ τους Γερμανούς, οι οποίοι αν και τα κατάφερναν περίφημα σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας - απο τότε που ο Καρλομάγνος τους κατέβασε απο τα δέντρα και μετά, δηλαδή - δεν έφταναν και πολύ ψηλά ως κυρίαρχο έθνος εν γένει επειδή ήταν διαιρεμένοι διοικητικά σε μερικές δεκάδες κρατίδια, άλλα επισκοπικά, άλλα πριγκηπικά, άλλα βασιλικά, άλλα μερκαντιλιστικά και πάει λέγοντας.

Βέβαια, είχαν την ιδέα μιας χαλαρής ένωσης υπο τη μορφή της Αγίας Ρωμαικής Αυτοκρατορίας (το πρώτο Ράιχ αν θέλετε) αλλά όπως έλεγε κι ο Βολταίρος, η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν ήταν ούτε Αγία, ούτε Ρωμαϊκή, ούτε Αυτοκρατορία.

Τα χρόνια πέρασαν, με τους Γερμανούς χωρισμένους ωραία και καλά, μέχρι που κάποιοι βάρβαροι πολύ πολύ ανατολικά του Ρήνου - για την ακρίβεια τόσο ανατολικά που σήμερα τα μέρη τους είναι Ρωσσία και Πολωνία - αποφάσισαν ότι δεν πάει άλλο. Αυτοί οι βάρβαροι σύντομα έγιναν οι ισχυρότεροι όλων των Γερμανών. Ήταν οι Πρώσσοι. Με έναν στρατό που δεν το έβαζε ποτέ κάτω, ακόμα και αμέσως μετά απο καταστροφικές ήττες και με μια απίστευτα ευέλικτη διπλωματία, οι Πρώσσοι κατάφεραν τελικά το 1866 να βάλουν στη θέση της την παρηκμασμένη Αυστριακή αυτοκρατορία της ανορεξικής και ημίτρελης Σίσυ και του άντρα της Φραγκίσκου Ιωσήφ και να δημιουργήσουν την Βορειογερμανική Ένωση, μια πρώτη ενοποίηση μέρους του Γερμανικού Έθνους.

Οι προσπάθειες του Metternich είχαν πάει χαμένες και οι χειρότεροι φόβοι του αποκτούσαν σάρκα και οστά.

Germania auf der Wacht am Rhein (Η Germania σε επαγρύπνηση πάνω στον Ρήνο). Hermann Wislicenus, 1873

"Was ist des Deutschen Vaterland?"
Στίχοι: Ernst Moritz Arndt, 1813
Μουσική: Gustav Reichardt, 1825

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Είναι η Πρωσσία; Είναι η Σουηβία;

Είναι εκεί που ανθίζουν τα κλήματα στον Ρήνο;

Είναι στη Belt που πετούν οι γλάροι;

Ω όχι, όχι, όχι!

Η πατρίδα του πρέπει να είναι μεγαλύτερη!

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Είναι η Βαυαρία; Είναι η Στυρία;

Είναι εκεί που κορδώνονται οι αγελάδες των Μάρσων;

Είναι εκεί που βρίσκεται ο σίδηρος του Μάρκ;

Ω όχι, όχι, όχι!

Η πατρίδα του πρέπει να είναι μεγαλύτερη!

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Είναι η Πομμερανία; Είναι η Βεστφαλία;

Είναι εκεί που φυσάει η άμμος απο τις θίνες;

Είναι εκεί που βρυχάται ο Δούναβης;

Ω όχι, όχι, όχι!

Η πατρίδα του πρέπει να είναι μεγαλύτερη!

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Πές μου λοιπόν το όνομα αυτής της μεγάλης χώρας!

Είναι η χώρα των Ελβετών; Είναι το Τιρόλο;

Η χώρα και οι άνθρωποι με ευχαρίστησαν πολύ.

Αλλά όχι, όχι, όχι!

Η πατρίδα του πρέπει να είναι μεγαλύτερη!

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Πές μου λοιπόν το όνομα αυτής της μεγάλης χώρας!

Σίγουρα είναι η Αυστρία

Πλούσια σε τιμές και νίκες!

Αλλά όχι, όχι, όχι!

Η πατρίδα του πρέπει να είναι μεγαλύτερη!

Ποιά είναι η πατρίδα του Γερμανού;

Πές μου επιτέλους το όνομα αυτής της χώρας!

Όπου κι αν ηχείι η γερμανική γλώσσα

και άσματα στον Ουρανό ο Θεός άδει

Αυτή πρέπει νά'ναι! Αυτή πρέπει νά'ναι!

Αυτή, γενναίε Γερμανέ πες δική σου!

Αυτή πρέπει να είναι όλη η Γερμανία!

Ω Θεέ επουράνιε, κοίταξέ την

και δώσε μας τη δίκαιη Γερμανική ανδρεία

για να την αγαπάμε, πιστοί και καλοί!

Αυτή πρέπει νά'ναι! Αυτή πρέπει νά'ναι!

Αυτή πρέπει να είναι όλη η Γερμανία!

**

Οι Γερμανοί - δηλαδή οι Πρώσσοι - στράφηκαν προς τη δύση. Με αφορμή την Ισπανική διαδοχή, ο γερο Bismarck κατάφερε με χειραγώγηση μιας σειράς διπλωματικών εντάσεων να επιτύχει την κήρυξη πολέμου ανάμεσα στη Γαλλία και την Πρωσσία.

Εξασκώντας την Τέχνη του Προφανούς (ή αλλιώς της Κοινής Λογικής) οι Πρώσσοι στρατάρχες, χάρη στην πολύ ανώτερη οργάνωση και τον καλύτερο εξοπλισμό του στρατού τους, κατάφεραν να συντρίψουν τους Γάλλους στο Sedan και να αιχμαλωτίσουν τον Γάλλο Αυτοκράτορα Ναπολέοντα Γ'.

Ο Ναπολέων Γ' (αριστερά) με τον Otto von Bismarck, μετά την παράδοση των Γάλλων στο Sedan. O αυτοκράτορας Ναπολέων έχει παραδώσει το σπαθί του στον Bismarck (Πίνακας του 1878, απο τον Wilhelm Camphausen)

Επειδή όμως οι Γάλλοι είναι Γάλλοι και το έχουν στο αίμα τους να παραδίδονται, ήθελαν να το κάνουν και δεύτερη φορά. Η Τρίτη Γαλλική Αυτοκρατορία κατέρρευσε αυθημερόν, η Γαλλία συνέχισε να πολεμά και μετά απο μερικούς μήνες ξαναπαραδόθηκε, οριστικά αυτή τη φορά. Οι Γερμανοί μπήκανα στο Παρίσι στις 28 Ιανουαρίου του 1871. (Τους άρεσε τόσο πολύ που 70 χρόνια μετά ξαναμπήκαν).

Δέκα ημέρες πρίν απο την είσοδό τους στο Παρίσι, όμως, επειδή τους ενέπνεε η περιρρέουσα χλιδή, όρκισαν τον Hohenzollern Βασιλιά της Πρωσσίας Wilhelm Αυτοκράτορα όλης της Γερμανίας στην Αίθουσα των Καθρεπτών στις Βερσαλλίες.

Ήταν σαν σήμερα, πριν απο 140 χρόνια.

Die Proklamierung des Deutschen Kaiserreiches. Anton von Werner, 1885. Με τη λευκή στολή ο Bismarck. Πιό μπροστά του, κοιτάζοντας τον Αυτοκράτορα, ο Moltke.

Η Ευρώπη ακόμα το μετανώνει που το άφησε να συμβεί. Και οι Γερμανοί το ίδιο.

Για λόγους που έχουν αναλυθεί απο πολλούς και πολλές φορές, ο ανταγωνισμός της ενοποιημένης Γερμανικής οικονομίας με τις υπόλοιπες οικονομίες της Ευρώπης οδήγησε σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους.

Οι παρηκμασμένες δημοκρατίες καταλήγουν κάπως έτσι όταν βρεθούν αντιμέτωπες με μια μεγάλη κρίση...

Έφταιγαν αποκλειστικά οι Γερμανοί γι' αυτό; Φυσικά και όχι. Όμως ο Γερμανικός Εθνικισμός αποτέλεσε το πιο βολικό καταλύτη για τις εξελίξεις που ισοπέδωσαν την Ευρώπη και κόστισαν δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς.

Όταν το τείχος του Βερολίνου έπεφτε και το παρακολουθούσαμε στις τηλεοράσεις μας υπο τους ήχους των Scorpions, κάποιοι κρατούσαν την ανάσα τους, σκεπτόμενοι την μετέπειτα πορεία της έστω και βίαια αποναζιστικοποιημένης Γερμανίας.

Αυτός ο φόβος, αυτό το φάντασμα του Metternich, αποτέλεσε το κίνητρο για τη στενή σύνδεση της Γερμανικής οικονομίας με αυτή της υπόλοιπης Ευρώπης μέσω του Ευρώ, έστω κι αν αυτό σημαίνει ότι οι Γερμανοί αναγκάζονται να πληρώνουν τους κοπρίτες του Πάγκαλου (και τον τον Πάγκαλο μαζί μ'αυτούς).

Το Ευρώ - όπως μας διδάσκει τελικά ο έρωτας της Shelley με τον Μαυροκορδάτο - είναι μια πολιτική απόφαση και όχι μια οικονομική αναγκαιότητα. Είναι αυτό που μας βοηθάει να μην βλέπουμε το βράδυ στους εφιάλτες μας τη Merkel με κοντό μουστάκι να χαιρετά ναζιστικά.

Είναι η πλέον εφικτή έκφραση της αναγκαιότητας μιας Ενοποιημένης Ευρώπης, μιας Ευρώπης που θα έχει αφήσει πίσω της τους εθνικιστικούς εφιάλτες και τις Εθνικές Αναγκαιότητες, όπως την οραματίστηκε ένας απο τους μεγαλύτερους ευρωπαϊστές, ο Γάλλος Πρόεδρος Valéry Giscard d'Estaing.

Ο οποίος γεννήθηκε στο Koblenz, τη γενέτειρα του Metternich.

Και γεννήθηκε εκεί επειδή, το 1926, μετά την ταπεινωτική συνθηκολόγηση της Γερμανίας στον Πρώτο Παγκόσμιο το 1918, η Ρηνανία τελούσε ακόμα υπό Γαλλική κατοχή.

Ο Πρόεδρος Valéry Giscard d'Estaing ήταν παιδί κατακτητών.

Και στα 15 του, είδε τα πάντα να επαναλαμβάνονται απο την ανάποδη.

ΥΓ.1 Όσο η Γερμανία παραμένει ενωμένη, οι Ευρωπαίοι θα στηρίζουν το Ευρώ.

Κι εμείς θα καθυστερούμε την αναπόφευκτη πτώχευσή μας (sovereign debt default) και την επιστροφή στη δραχμή - ή την ανταλλακτική οικονομία με αυγά - μέχρι να δημιουργηθούν οι μηχανισμοί που αφενός θα επιτρέπουν την έξοδο αυτή, αφετέρου θα εγγυώνται τη σταθερότητα του Ευρώ παρά τις αποχωρήσεις των οπισθοδρομικών οικονομιών.

Αφήστε εκατό χρυσαυγίτες ν'ανθίσουν

"I am not a Fascist. Fascists are shopkeepers. I am a Nazi."

The Hon. Alan Clark, MP

΄Ημουν ενθουσιασμένος.

Μπορεί να είχα μείνει άφωνος απο το αδιανόητο της κατάστασης όμως μέσα μου ήμουν κατά βάση ενθουσιασμένος.

Ελληνικές οικογένειες βόλταραν στην πλατεία αμέριμνες, παιδάκια έπαιζαν με τους παππούδες τους, όλοι περιτριγυρισμένοι απο το γαλανό και το λευκό. Η Ελλάς ήταν παντού.

Ζούσαμε μέρες του '21.

Βαϊμάρης 1921.

Το κορίτσι μπροστά μου πρέπει να ήταν δεκατριών. Στάθηκε μπροστά μου και μου έκλεινε το δρόμο. Συνομήλικοί της μας περικύκλωσαν.

******

Η νεαρή γαλλίδα ραδιοφωνική δημοσιογράφος Marine Olivesi βρισκόταν μέχρι την

προηγούμεη εβδομάδα στην Ελλάδα για τις ανάγκες των κομματιών που ετοιμάζει freelance για το CBC, το BBC Afrique και την αγγλόφωνη υπηρεσία του Deutsche Welle. Αυτή την περίοδο δουλεύει πάνω σε θέματα που αφορούν μετανάστες. (Ήδη, τη στιγμή που τα γράφω αυτά είναι ασφαλής στο Παρίσι και το πρώτο μικρό της κομμάτι για την Ελλάδα έχει ανέβει

στο ραδιόφωνο του CBC.)

Ο πανταχού παρών καλός φίλος και συνταξιδιώτης στη Μέση Ανατολή Δ.Δ., γνωρίζοντας καλά την ανθρωπογεωγραφία της Αθήνας αναλαμβάνει να την ξεναγήσει στα μέρη που μαίνεται ένας μονομερώς κυρηγμένος πόλεμος.

Τους συνοδεύω κι εγώ για να της μιλήσω για θέματα που αφορούν την υγεία των μεταναστών. Ή την απουσία αυτής τελοσπάντων.

Η συζήτηση είναι μεγάλη και έχει την τάση να πλατειάζει προς άσχετα θέματα με σκοπό την εξοικείωσή της με την νοσηρή ανικανότητα και διαφθορά του ελληνικού αδιαιρέτου διδύμου κράτους/παρακράτους.

Η αφέλειά της, προϊόν σπουδών και μαλακής δημοσιογραφίας στη Νέα Υόρκη, δεν βοηθά τη συνοχή της συζήτησης. Ένα μόνιμο "πως είναι δυνατόν;" διαγράφεται στο βλέμμα της. Όταν ο Δ. της επισημαίνει ότι καλό είναι να κρύψει το ατυχέστατο μικρόφωνο τραγουδιάρας με το οποίο καταγράφει τη συνομιλία μας όταν θα περνάμε απο τις γειτονιές που κινούνται οι φασίστες, αυτή ενίσταται: "Μα δεν έχουν δικαίωμα να μας σταματήσουν!"

Μάλιστα...

Περπατώντας στους έτσι κι αλλιώς γκρίζους και μίζερους δρόμους "εκείνων" των γειτονιών, ανάμεσα στις καταθλιπτικές καταχνιασμένες πολυκατοικίες

(mind you, με τα μέσα ούτε δέκα λεπτά μακριά απο τις εξαιρετικές μπαγκέτες του Paul, τα καταστήματα της Βενετίας Β. και του Κώστα Κ. απέναντι απο την Αυτού Αγιότητα τον Κλήμη τον Όγδοο και τις ξυνισμένες μεγαλοκοπέλες τύπου Νόνικας που συχνάζουν στο μετριότατο πια Zonar's)

ένοιωθα όλα αυτά που συζητούσαμε να μπαίνουν στη σωστή τους διάσταση, μακριά απο τις παρουσιάσεις των Γιατρών του Κόσμου, τις ασκήσεις εξάπλωσης επιδημιών, τις ασκήσεις αντιμετώπισης κύματος λαθρομεταναστών, τα στατιστικά ακόμα και τις ίδιες τις συνεδρίες με μεμονωμένους μετανάστες στην Υπηρεσία.

Το παρακμιακό κεμπαμπτζί ή κάρρυ/τσάτνυ έχανε τη γραφικότητά του και οι ίδιοι οι εξαθλιωμένοι ασιάτες ("μπανιάνοι" στην καθομιλουμένη του δρόμου) γίνονταν λιγότερο αόρατοι για τις κοσμοπολίτικες αισθήσεις μας.

Κεντρικά σημεία της ξενάγησης η πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα και η πλατεία Αττικής. Τόσο το πρόσφατο ρεπορτάζ των Νορβηγών (The battle for Attica square) όσο και το γενικότερο κλίμα που έχει διαμορφωθεί μας οδηγεί αναπόφευκτα εκεί.

Χαμογελάω συγκαταβατικά με την εγγενή εξωφρενικότητα της κατάστασης. Τη μικρόνοια και την προβλεψιμότητα. Την παρανόηση και τη διαστρέβλωση.

Χαμογελώ με τη σοκαρισμένη συγκατάβαση κάποιου που οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα επειδή υποστήριξε κάτι τόσο θεμελιωδώς σωστό και προφανές που αρνείται να συνειδητοποιήσει την επικείμενη εκτέλεσή του απλά και μόνο λόγω της περιρρέουσας γελοιότητας των εκτελεστών του.

Κελτικός σταυρός στους τοίχους - η καταφυγή στη μνημειώδη αντίφαση και αστειότητα του συμβόλου αντιρροπείται απο την ανάγκη των νεοναζιστών να μην αποξενώσουν τους μικροαστούς χρησιμοποιώντας σβάστικες.

Και η λέξη ΕΛΛΑΣ στις εισόδους της πλατείας. Με αρχαιοπρεπή "this is Sparta" γραφή. Χέρι χέρι με το ξυρισμένο μαλλί, το κολλητό παντελόνι, την αρβύλα και τη λειτουργική αγραμματοσύνη. Άμεμπτος συνδυασμός.

Τα πρόσωπα στρεβλωμένα σε καρικατούρες - απο τη στρεβλωμένη απο την αηδία οπτική μου.

Μιλάμε και περπατάμε, βλέπουμε, ακούμε κι εξιστορούμε.

Τα γεγονότα λίγο εώς πολύ ήδη γνωστά για όσους ενδιαφέρονταν να τα μάθουν.

Απο τα υπερκαυκάσια μονοπάτια του τουρκικού δουλεμπορίου εώς τα ελληνικά σύνορα, χιλιάδες ψυχές περνούν μια κόλαση μετακινήσεων στις πιο άθλιες συνθήκες για να ξεφύγουν απο την άλλη κόλαση, αυτή της πατρίδας τους, με την υπόσχεση των αγαθών που ευαγγελίζεται το όραμα του ευρωπαϊκού κοσμοπολιτισμού.

Ενός υποκριτικού κοσμοπολιτισμού που ωρύεται, σαν γριά υστερική butch λεσβία που άκουσε σεξιστικό σχόλιο, καταδικάζοντας το ρατσισμό, την ξενοφοβία και τις καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προσπαθώντας να κουκουλώσει τη not-in-my-back-yard νοοτροπία λογιστάκου των Βρυξελλών που βρίσκεται πια στην καρδιά του ευρωπαϊκού ονείρου.

Σύντομα, οι τραγικές αυτές φιγούρες των λαθρομεταναστών θα βρεθούν εγκλωβισμένες στο πιο αναποτελεσματικό - και πρακτικά ανύπαρκτο - σύστημα υποδοχής και ενσωμάτωσης μεταναστών, με τις πύλες της υπόλοιπης ευρώπης ερμητικά κλειστές και τους ίδιους τους ευρωπαίους ηγέτες αδιάφορους μπροστά στη μεγάλη ανθρωπιστική τραγωδία που εκτυλίσσεται καθημερινά στα σύνορα της Ελλάδας, πνιγμένοι και οι ίδιοι στα δικά τους άλυτα προβλήματα.

Αναπόφευκτα οι άνθρωποι αυτοί θα καταλήξουν στο γκέτο τους, προσπαθώντας να επιβιώσουν στα πιο παραμελημένα τμήματα της πόλης που μετά τους Πολέμους έδρασε σαν χωνευτήρι πολλών κυμάτων μεταναστών, εσωτερικών αλλά και τις τελευταίες δύο δεκαετίες και ξένων.

Εκεί όμως που οι ευρωπαίοι μετανάστες πέτυχαν να ενσωματωθούν στην παραγωγική διαδικασία με τις ικανότητές τους και οι σχετικά λίγοι αφρικανοί έμειναν μέσα στα πλαίσια των ανοχών μιας μεγαλούπολης, οι φτωχοδιάβολοι απο την Ασία δεν είχαν τέτοια ευκαιρία.

Λόγω συγκυριών οικονομικών; Λόγω αριθμών; Λόγω κουλτούρας; Λόγω της ήδη νοσηρής ιδιομορφίας της Αθήνας με το μοναδικά υποβαθμισμένο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα κέντρο; Αδιάφορο μια και τώρα η κατάσταση έχει παγιωθεί.

Χιλιάδες ψυχές περιφέρονται χωρίς ελπίδα, χωρίς εργασία και χωρίς αξιοπρέπεια.

Μακριά απο οποιαδήποτε κοινωνική πρόνοια και την οποιαδήποτε περίθαλψη πέρα απο αυτή που προσφέρουν σποραδικά, κατα συνείδηση και χωρίς πλάνο τα επείγοντα των νοσοκομείων (ιδίως της Πολυκλινικής) και εθελοντικές δομές όπως το Πολυϊατρείο των Γιατρών του Κόσμου στην Κουμουνδούρου.

Χιλιάδες άνθρωποι που επιβιώνουν όπως μπορούν, πολλοί που συντηρούνται απο λίγους, λίγοι που βγάζουν όσα λίγα βγάζουν απο επαιτεία, μικροκλοπές, χαμαλοδουλειές: θύματα επιτήδειων και εκμεταλλευτών.

Στοιβάζονται δέκα, είκοσι, τριάντα σε ένα διαμέρισμα. Απόλυτη εξαθλίωση, πλήρης απουσία έστω και στοιχειώδους υγιεινής και για τις λιγοστές γυναίκες το επιστέγασμα έρχεται με τον αυστηρό εγκλεισμό, μια αχνή προς το παρόν ηχώ των γκέτο της Σουηδίας όπου έχει επικρατήσει η αυστηρότερη μορφή του Ισλαμικού Νόμου.

Άνθρωποι εγκλωβισμένοι στην αδυσώπητη αλυσίδα γεγονότων της δημιουργίας, συντήρησης και επέκτασης του γκέτο.

Εύκολοι στόχοι.

Βλέπετε, ένα απο τα βασικά στοιχεία των μικροαστών σε μια εξόχως ταξική κοινωνία όπως η δική μας, είναι η διαταραγμένη ταξική συνείδηση και η κοινωνική "νοημοσύνη".

Εγκλωβισμένοι ανάμεσα στον τρόμο του να χάσουν τα λίγα που έχουν απορρίπτουν παράλληλα την τάξη τους ελπίζοντας πάντα σε κοινωνική ανέλιξη (ιδανικά κάνοντας το παιδί τους γιατρό ή δικηγόρο ή generic κομματόσκυλο και το κορίτσι τους νύφη πολυτελείας).

Οι παλιοί κάτοικοι των σημερινών γκέτο,παραδοσιακοί μικροαστοί καθηλωμένοι στις φτηνές γειτονιές της Αθήνας μετά την έξοδο προς τα προάστια όσων ανελίχθηκαν κοινωνικά με τη μεταπολίτευση, βλέπουν το μικρόκοσμό τους να μεταβάλλεται ραγδαία.

Οι συνέπειες της γκετοποίησης τους πλήττουν άμεσα.

Η αξία της περιουσίας τους πέφτει, η γκρίζα αισθητική της καθημερινότητάς τους υποβαθμίζεται, το μικροέγκλημα που διογκώνεται απο στόμα σε στόμα τους κάνει να νοιώθουν ανασφαλείς και το αγκάθι της διαφορετικότητας και της λούμπεν πολυπολιτισμικότητας τους καίει άγρια (τί καλά που θα ένοιωθαν αντίθετα, αν μετακόμιζε δίπλα τους ένας γκλαμ αστέρας του Πακιστανικού κρίκετ σαν τον Ιμράν Χαν αντί για τον Παστούν κακομοίρη που έφτασε ως εδώ ξεφεύγοντας απο τα διασταυρούμενα πυρά κυβερνητικών και Ταλιμπάν...)

Οργίζονται κατά των μεταναστών. Η συνάδελφος και φίλη Κ. Σ. κατοικεί σταθερά στο κέντρο απο επιλογή της τα τελευταία είκοσι χρόνια. Μένοντας κοντά στο σταθμό Λαρίσης, κινείται στις περιοχές που το μίσος μαίνεται. Την ημέρα των εκλογών τραβά την προσοχή μιας φουριόζας υπερμάχου της ελληνικότητας της πλατείας Αττικής, η οποία την παρακινεί να συνταχθεί με το κίνημα για να φύγουν οι ξένοι απο την περιοχή. Καλλιεργημένη και καλοντυμένη, η Κ. την διαολοστέλνει με τον τρόπο της για να εισπράξει την αντεπίθεση "Εσείς οι Κηφισιώτισσες δεν έχετε δικαίωμα να μιλάτε".

Οργίζονται λοιπόν και κατά των διεφθαρμένων πλουτοκρατικών ακριβών προαστείων. Φτηνός σοσιαλισμός και κενός εθνικισμός. Σαν να λέμε εθνικοσοσιαλισμός. Απόλυτα φυσιολογική εξέλιξη.

************

Επιστρέφουμε στην πλατεία Αττικής. Κάτοικοι σε επιφυλακή διώχνουν όσους μετανάστες πάνε να περάσουν μέσα απο την πλατεία. Οικογένειες με μικρά παιδιά παίζουν και σε μια

γωνία σε παγκάκια, κάθεται η φυσιολογική εξέλιξη.

Προσέχει κανείς κυρίως το ένα τους, αυτό με το ξυρισμένο κεφάλι που σχηματίζει την ελληνική σημαία στο πίσω μέρος, τις αρβύλες, το κολλητό τζιν. Και το ότι ήταν στον Αγιο Παντελεήμονα πριν απο λίγη ώρα.

Περνώντας δίπλα απο τη φυσιολογική εξέλιξη στο τέλος μιας πολύ διαφωτιστικής, χωρίς απρόοπτα βόλτας στις γειτονιές και τις πλατείες αυτές, τα πράγματα αρχίζουν, ας πούμε, να εξελίσσονται φυσιολογικά.

-Κάμερα δεν είναι;

-Κάμερα.

-Έχει κάμερα.

Ο σκίνχεντ περνά απο πίσω μας και έρχεται δίπλα και πίσω μου. Ο βλογιοκομμένος προσπερνά τον Δ. Γύρω και πίσω μας οι υπόλοιποι, συνολικά οκτώ ή εκεί γύρω. Και μπροστά μου, μου κλείνει το δρόμο ένα κορίτσι με μαύρο τζιν, σπορτέξ και φούτερ. Έξυπνο μουτράκι, πλάγιο χαμόγελο-γκριμάτσα. Θέλω να πιστεύω ότι πήγαινε να γελάσει λόγω του γελοίου του πράγματος.

Θέλω να το πιστεύω. Φαινόταν εξυπνούλι. Και ήταν-δεν ήταν δεκατριών χρονών. Όπως και τα άλλα μαλακισμένα άλλωστε. Κακόμοιρο κορίτσι.

Όταν ήρθα αντιμέτωπος με τη φυσιολογική εξέλιξη δεν ήξερα τί να κάνω, τί να πώ, τί να σκεφτώ. Ήταν όλα τόσο σουρεαλιστικά. Και, σε κοινωνιολογική βάση, απόλυτα φυσιολογικά.

Βεβαίως εαν δεν ήταν δεκατριάχρονα βλογιοκομμένα, δεν θα είχα και πολλές επιλογές για το τί θα έκανα. Προφανώς θα έτρωγα ξύλο. Αλλά με τα μαλακισμένα τί κάνεις;

Τα δέρνεις; Πολύ δελεαστική σκέψη αλλά πέρα απο τον αποτρεπτικό παράγοντα των άλλων ομάδων που σίγουρα θα βρίσκονταν σε τακτικά εύλογη απόσταση, έτοιμοι για καυγά, πώς χτυπάς αυτά τα κακόμοιρα, που στρατολογήθηκαν μέσα στην άγνοιά τους, τα πολλαπλά αδιέξοδα και τη σκέτη, ανόθευτη μαλακία που δέρνει τις οικογένειές τους και την απόλυτη, αναίσχυντη αχρειότητα των "ηγετών" τους;

Τα αφήνεις; Μα η απάντηση σε κάθε φασίστα είναι αποκλειστικά και μόνο το ξύλο. Ιστορική αναγκαιότης. Δεν φταίω εγώ.

Τους μιλάς; Σε ποιόν εγκέφαλο όμως να απευθυνθείς;

-Είστε απο κάμερα;

-Απο ποιά κάμερα είστε;

(Είναι και ζώα. De facto)

H Marine γυρίζει σε έναν, δεν καταλαβαίνει τί λένε. "Pardon?"

Δυο τρία δευτερόλεπτα αμηχανίας, δεν αποφασίζουν να προκαλέσουν άμεσα.

"Πάτε καλά ρε;" ο Δ.

"Ρε την παλεύετε;" εγώ.

Περνάμε ανάμεσά τους και φεύγουμε.

************

Για τα φασιστόμουτρα δεν μπορεί να πεί κανείς πολλά. Ή μάλλον περισσότερα απο όσα έχουν ήδη ειπωθεί. Είναι επικίνδυνοι για τη σωματική ακεραιότητα όποιου τους πλησιάσει σε απόσταση μικρότερη απο αυτή που χρειάζεται για να τους φτύσει, οπότε μακριά.

Μια μικρή υπενθύμιση μόνο, για το πώς τελείωσε η τελευτάια τους ιδεολογική "Σταυροφορία", με κυριολεκτικά εκατομμύρια γυναίκες άρειας καταγωγής, αυστηρής γερμανικής ανατροφής και κλασσικής ελληνοκεντρικής ευρωπαϊκής παιδείας να βιάζονται ομαδικά απο τους πιωμένους αλλά νικηφόρους στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού.

Η ταπείνωση των ναζιστικών λαβάρων στη Σοβιετική Παρέλαση Νίκης, Ιούνιος 1945

Και πραγματικά δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να μας απασχολούν οι φασίστες καθαυτοί. Είναι φυσιολογική εξέλιξη η αύξηση της δύναμης της ακροδεξιάς σε περιόδους κρίσης.

Κρίσης οικονομικής αλλά κυρίως κρίσης κοινωνικής, όταν οτιδήποτε κι αν αντιπροσωπεύει το "δημοκρατικό" πολίτευμα και το σύγχρονο "κράτος" είναι για γέλια.

Όταν το συνώνυμο της πολιτείας και ΚΑΘΕΝΟΣ θεσμού της είναι η διαφθορά, η απόλυτη ανικανότητα και η αναξιοκρατία. Όταν ΚΑΝΕΝΑΣ θεσμός δεν αξιώθηκε να διατηρήσει κάποια παράδοση προσφοράς που να αξιώνει εμπιστοσύνη.

Τότε, οι μικροαστοί θα αναζητήσουν απαντήσεις στις γιαλαντζί αξίες της ακροδεξιάς. Αναμενόμενα πράγματα.

Αυτό που δεν είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο είναι η έκταση του πράγματος.

Τα στρουμφάκια με τους ναζιστικούς χαιρετισμούς είναι για να τα χαζεύουμε στην Trash TV μαζί με τους ελοχίμ, τους νεφιλίμ και τους υπεραιωνόβιους οικολόγους.

Ενίοτε, σε εκλογικούς λόξυγγες μπορεί να τους δίνουμε κανένα αξιοπρόσεκτο ποσοστό. Ενίοτε μπορεί η "κοινή γνώμη" να αντανακλά τα επιχειρήματά τους.

Όμως ποτέ μα ποτέ μια φιλελεύθερη δημοκρατία (με τη γαλάζια έννοια το "φιλελεύθερη", με την πράσινη το "δημοκρατία") δεν θα άφηνε να φανεί η επίσημη αστυνομία χεράκι χεράκι με τους νεοναζί.

(Ακόμα κι αν κακώς επιτρέπει τα μέλη της σωμάτων ασφαλείας να υποστηρίζουν στην πολιτική τους ζωή τέτοιες ιδεολογίες και να συντάσσονται ανοιχτά με αυτές)

Ποτέ μα ποτέ δεν θα τους άφηνε να λυμαίνονται γειτονιές ολόκληρες με τόσο απροκάλυπτο τρόπο, ούτε να στρατολογούν ανοιχτά στα σχολεία.

Τί βρίσκεται πίσω απο αυτή την "αυθόρμητη" κινητοποίηση των κατοίκων που με τόση ευαισθησία και αποτελεσματικότητα αφουγκράζονται οι υποτακτικοί του Μιχαλολιάκου αναφωνώντας "Χαίρε Νίκη" στις συγκεντρώσεις τους; (Που όχι και τόσο τυχαία είναι η μετάφραση του "Sieg heil!" θα σκεφτεί ο κακεντρεχής και εγκάθετος γερμανομαθής...)

Η κυρά Κούλα, που δεν αντέχει τη βρώμα τριάντα άπλυτων μπανιάνων απο το απέναντι διαμέρισμα δεν είναι η δύναμη πίσω απο αυτές τις εξελίξεις.

Ποιά οικοδομικά/κτηματομεσιτικά συμφέροντα θα επωφεληθούν απο την χειραγώγηση της εγκατάστασης και των μετακινήσεων των άμοιρων λαθρομεταναστών;

Ποιά καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών εμπλέκονται και ποιά μαφία αποτελεί νέο πόλο ισχύος στη διακίνηση;

Ποιές εξελίξεις στην πολιτική ζωή εν όψει της επιδείνωσης της κρίσης προοιωνίζει η καλλιέργεια νέων παικτών, εύκολα χειραγωγήσιμων;

Στην Τουρκία, οι σχέσεις των υπερεθνικιστών Γκρίζων Λύκων με την τουρκική μαφία, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και τις παρακρατικές stay-behind οργανώσεις του NATO τύπου Gladio (για τις οποίες έγραφα πριν απο ακριβώς ένα χρόνο) αποκαλύφθηκαν όταν έκαναν το λάθος να δολοφονήσουν τον προοδευτικό εκδότη της Milliyet, Abdi İpekçi.

Εμείς πότε θα θρηνήσουμε τον δικό μας Abdi İpekçi; Και τί θα καταφέρουμε να μάθουμε απο αυτό, αν συμβεί;

.

Panache

Panache είναι η δέσμη απο φτερά και στην εραλδική χρησιμοποιείται ως ορολογία για τα φτερά στρουθοκαμήλου (panache of three ostrich feathers argent ή πιο σύγχρονα plume of three ostrich feathers argent) που με το χρυσό διάδημα και το moto "Ich dien' " (Υπηρετώ) αποτελούν τα 'Φτερά του Πρίγκηπα της Ουαλίας', το εραλδικό έμβλημα (badge και όχι coat-of-arms) του heir apparent του Θρόνου της Βρεταννικής Μοναρχίας.

Η panache συνδέθηκε με την ηρωική φυσιογνωμία του Εδουάρδου, του Μαύρου Πρίγκηπα και κατέληξε να σημαίνει....

...να σημαίνει κάτι αμετάφραστο, κάτι ανάμεσα σε μπραβάντο και χιούμορ και εκκεντρικότητα ... και τέλοσπάντων ό,τι έδινε ιδιαιτερότητα στον χαρακτήρα του Δούκα του Γουέλλινγκτον, του "Κινέζου" Γκόρντον, του Λώρενς της Αραβίας, του σερ Γουϊνστον και όλων των μεγάλων προσωπικοτήτων του Βασιλείου.

Let joy fill every Briton's heart
For now the country's going to make it
At last a King who looks the part
At last a Queen who looks good naked

Blackadder, Blackadder, A monarch with panache
Blackadder, Blackadder He's got a nice moustache

Προσωπικότητες είχαν κι οι Γερμανοί.
Απο τον Μπίσμαρκ και τους αδερφούς φον Χούμπολτ κι απο τον Μαξ Πλανκ και τον Κουρτ Γκέντελ εώς τον δρ Πόρσε και τον Κόνραντ Τσούζε τα Γερμανικά Έθνη αποτέλεσαν φάρο της Ανθρωπότητας σε κάθε τομέα.


Πέρα απο τις ιδιοφυΐες όμως, οι Γερμανοί είχαν να επιδείξουν κι εξωτικές φυσιογνωμίες:

Τον αντιστράτηγο Αλεξάντερ φον Φάλκενχάουζεν, στρατιωτικό σύμβουλο του Τσιανγκ-Κάι Σεκ, που ανακλήθηκε όταν η Γερμανία συμμάχησε με την Ιαπωνία, ανέλαβε στρατιωτικός διοικητής του κατεχόμενου Βελγίου και που κατάφερε να σώσει χιλιάδες βέλγους και εβραίους απο τα στρατόπεδα συγκέντρωσης κάτω απο τη μύτη των ναζί ενώ την ίδια στιγμή συνομωτούσε με τον στρατάρχη Έρβιν φον Βίτσλέμπεν για τη δολοφονία του Χίτλερ στο σχέδιο Βαλκυρία.


Τον Όττο Σκορτσένυ, τον μεγαλύτερο κομάντο όλων των εποχών, που απελευθέρωσε τον Μουσολίνι απο την ορεινή φυλακή του Γκραν Σάσσο, ανάγκασε τον Άιζενχαουερ να λουφάζει αθέατος τα Χριστούγεννα του '44 και που μετά τον πόλεμο έγινε στρατιωτικός σύμβουλος στην Αίγυπτο και εκπαίδευσε τον πρώτο πυρήνα Παλαιστινίων μαχητών, ανάμεσα στους οποίους ήταν ο Γιασσερ Αραφατ


Τον Χανς Ούλριχ Ρούντελ, τον μεγαλύτερο άσο των Στούκα, ο οποίος στην καριέρα του κατέστρεψε περι τα 500 τεθωρακισμένα, 800 λοιπά οχήματα, 150 πυροβόλα, βύθισε ένα αντιτορπιλλικό (πλοίο), δύο καταδρομικά (πλοία), ένα ΘΩΡΗΚΤΟ! (ναι είπαμε, πλοίο κι αυτό, το σοβιετικό θωρηκτό Μαρά) και κάτι ψιλά σε γέφυρες, τραίνα κι αεροπλάνα....


Τον Κόμη Χυατσίνθ Στράχβιτς φον Γκρος-Τσάουχε ουντ Καμινέτς, τον πιο επιτυχημένο διοικητή τεθωρακισμένου σχηματισμού στο ανατολικό μέτωπο. Η δράση του κόστισε στους Σοβιετικούς πολλές εκατοντάδες τανκς και ο ίδιος απέκτησε το προσωνύμιο "Ο Κόμης των Τεθωρακισμένων" (Der Panzergraf)

Όλοι τους υπεράνθρωποι. Και όλοι τους, λιγότερο ή περισσότερο, βαρετοί.
Ο φον Φάλκενχάουζεν γραφειοκράτης, ο Σκορτσένυ φιλοχρήματος, ο Ρούντελ δεν έβαζε σταγόνα αλκοόλ στο στόμα του (έλεγαν "Hans Ulrich Rudel, er trinkt nur Sprudel" - Χανς Ούλριχ Ρούντελ, πίνει μόνο μεταλλικό νερό) και πάει λέγοντας.


Δύο ήταν οι εξαιρέσεις. Ο Ράινχαρντ Χάιντριχ (ένα ανθρωποειδές - πρότυπο του ναζιστικού ιδεώδους) και ο Στρατηγός Ορεινών Στρατευμάτων (General der Gebirgstruppen) Γιούλιους Ρίνγκελ, διοικητής της 5ης Ορεινής Μεραρχίας, ο οποίος πριν καλά καλά τελειώσει η μάχη της Κρήτης, πήρε το όπλο του και ανέβηκε στα Λευκά Όρη των Χανίων για να κυνηγήσει κρι-κρι.

Βεβαίως... βεβαίως, η Κρήτη είναι άλλη υπόθεση.

Η Κρήτη είναι υπόθεση ηρώων. Και όπως θα λέγαμε και οι Κρητικοί, και κουζουλών.

Υπόθεση κουζουλών ανθρώπων (ή ανθρώπων με "πανάς") είναι ο ανορθόδοξος πόλεμος.
Και καθώς η Γαλλία κατέρρεε μπροστά στα Γερμανικά πάντσερ και ο ορθόδοξος πόλεμος πήγαινε κατά διαόλου για τους Συμμάχους, τα σκονισμένα συρτάρια της MI (R) (Military Intelligence - Research) άνοιξαν και ήρθαν στο φώς οι φάκελοι των ένδοξων καθαρμάτων που θα διέπρεπαν στην αναποτελεσματικότητα και το κωλοβάρεμα στο Κάιρο και θα έδιναν έμπνευση για τα πικάντικα απαξιωτικά μυθιστορήματα του Evelyn Waugh.

Η MI(R) όμως είχε στρατολογήσει και αξιόλογους ανθρώπους. Προφανής επιλογή για την οργάνωση υπογειου δικτύου στην Κρήτη ήταν ένας πρώην έφορος του αρχαιολογικού χώρου στην Κνωσό και συνεργάτης του Arthur Evans.

John Devitt Stringfellow Pendlebury (1904 - 1941)

Ο John Devitt Stringfellow Pendlebury (1904 - 1941) δεν ήταν ο μέσος τυχοδιώκτης που στρατολογούσε συνήθως η S.I.S. (Secret Intelligence Service, δηλαδή η ΜΙ6 και τα παρακλάδια της, κυρίως η MI R η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε SOE - Special Operations Executive) και που έφτανε στο Στρατηγείο Μέσης Ανατολής με έναν αέρα "μπον πουρ λ' Οριάν" και διάθεση καλοζωίας με όπλα, εκρηκτικά και απαράμιλλο στύλ.

Καταξιωμένος αρχαιολόγος, απόφοιτος του Pembroke College του Cambridge και Old Wykehamist (Old Wykehamists είναι οι απόφοιτοι του Winchester College), ο Pendlebury ήταν ιδανική επιλογή να έρθει στην Ελλάδα ως υποπρόξενος στο Ηράκλειο λόγω της οικειότητάς του με την Κρήτη. Συνάδελφοί του αρχαιολόγοι είχαν μαρτυρίες απο εργάτες στις ανασκαφές ότι ο Pendlebury μιλούσε Ελληνικά σαν Κρητικός, μπορούσε να επινοεί μαντινάδες και ξεπερνούσε στο ποτό οποιονδήποτε ντόπιο.

Αυτό είναι και το μόνο συμβατικό σημείο στην όλη ιστορία του.

Ήδη είχε βγάλει το ένα του μάτι παίζοντας με μολύβι στα 8 του, ενώ κυκλοφορούσε πάντα με ένα μπαστούνι με κρυμμένο ξίφος (και όταν δεν χρησιμοποιούσε το ξίφος, χρησιμοποιούσε το μπαστούνι ως μαχητικό ραβδί με μια τεχνική που είχε μάθει στην Αίγυπτο όσο ήταν στις ανασκαφές στο Τελλ ελ-Αμάρνα).

Σε παρόμοιο ρόλο με αυτόν μεταφέρθηκε στη Μέση Ανατολή ένας Οξφορδιανός διδάκτορας, ο Nick Hammond, ο οποίος όμως ειδικευόταν στην Αλβανία και την Ήπειρο. Περισσότερο ως φάρσα στο Αρχηγείο στο Κάιρο και λιγότερο ως προφύλαξη απέναντι στην άχρηστη Γερμανική αντικατασκοπεία, σε ό,τι αφορούσε την μεταξύ τους επικοινωνία ο μεν Pendlebury χρησιμοποιούσε το Κρητικό ιδίωμα και ο Hammond το Ηπειρώτικο.


Παρόλ'αυτά, ο Διοκητής των Δυνάμεων της Μέσης Ανατολής, Αντιστράτηγος Archibald Wavell - αργότερα Η Αυτού Εξοχότης ο Στρατάρχης Archibald Percival Wavell, The Rt Hon. 1st Earl (κόμης) Wavell, Viscount (υποκόμης) Keren της Ερυθραίας και Winchester, GCB, GCSI, GCIE, CMG, MC, PC και προτελευταίος Αντιβασιλεύς της Ινδίας - φαίνεται πως ανεχόταν τέτοιου είδους ιδιοτροπίες, μάλλον επειδή ήταν Old Wykehamist κι ο ίδιος.

Βέβαια, ο Pendlebury δεν χρειαζόταν κάποιου είδους προστασία. Ακόμα κι όταν τον επέπλητταν δεν άλλαζε μυαλά. Όταν κάποιο μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου ενοχλήθηκε επειδή σε σήμα του ο Pendlebury χρησιμοποίησε τη λέξη "μπάσταρδος", αυτός απάντησε στον Υπουργό ότι "καθώς η λέξη (μπάσταρδος) βρίσκεται στο βιβλίο των κωδικών, προορίζεται σαφώς για να χρησιμοποιείται. Επίσης ο κύριος Υπουργός είναι αρκετά μεγάλος για να γνωρίζει τις αλήθειες της ζωής και άλλωστε ήταν η μόνη λέξη που ταίριαζε στο πρόσωπο στο οποίο αναφερόμουν".

Εγκαταστάθηκε αρχικά στη βίλα Αριάδνη (την παλιά κατοικία του Arthur Evans) και προσπαθούσε (όχι ιδιαίτερα, είναι η αλήθεια...) να παίξει το ρόλο του Υποπρόξενου. Τον περισσότερο καιρό όμως έλειπε στα βουνά, όπου έκανε αναγνώριση εδάφους, αναζητούσε τους παλιούς του συνδέσμους και ενίσχυε τους δεσμούς με τους ντόπιους οπλαρχηγούς.
Όποτε έλειπε σε τέτοιου είδους "μυστικές" αποστολές, για να ειδοποιήσει το προσωπικό του να μην τον περιμένουν, άφηνε πάνω στο γραφείο του το γυάλινό του μάτι...

Βεβαίως η μυστικότητα αυτών των αποστολών ήταν μια πολύ σχετική έννοια και κανείς δεν ξεγελάστηκε ως προς τον ρόλο του, αλλά ακόμα και ως προς αυτό οι Γερμανοί τα θαλάσσωσαν και για μήνες ακόμα μετά τη Μάχη της Κρήτης, πάνω απο ένα χρόνο απο τότε που πήγε στο νησί ο Pendlebury, τον αποκαλούσαν στις αναφορές τους "Pendleburg".


Όπως και να'χει η Ελλάδα δεν έμεινε ουδέτερη για πολύ. Μετά την επίθεση των Ιταλών, ο Άγγλος Πρόξενος Sir Michael Palairet, δια του (πραγματικού) υποπρόξενου Harold Caccia, έπεισε την ελληνική διοίκηση να στείλει την Κρητική Μεραρχία στο μέτωπο λέγοντας "Θα προσέχουμε εμείς την Κρήτη για εσάς".

Ο Pendlebury φόρεσε τη στολή του ιππικού και ανέλαβε ανοιχτά πλέον τα καθήκοντά του. Στα χωριά τον υποδέχονταν με ενθουσιασμό, τον περιέφεραν σηκωτό στους ώμους, επίσκοποι τον ευλογούσαν και όπως λέει κι ο ίδιος, στις αρχές του πολέμου "anglophily was rampant" (Η αγγλοφιλία είχε θεριέψει)

Το κύριο μέλημα του Pendlebury ήταν η δημιουργία μιας εφεδρικής Κρητικής δύναμης που θα αντικαθιστούσε την Κρητική Μεραρχία που μαχόταν στα βουνά της Αλβανίας και η οργάνωση του ανταρτοπολέμου σε περίπτωση που τα πράγματα πήγαιναν άσχημα.

Ήταν μια φρενήρης περίοδος κατά την οποία ο Pendlebury προσπαθούσε να εξοπλίσει τους ορεσίβιους Κρήτες (η άθλια κυβέρνηση Μεταξά είχε κατασχέσει μεγάλο μέρος του οπλισμού παραβιάζοντας αναίσχυντα το αρχαίο και ένδοξο έθιμο και δικαίωμα των Κρητών να φέρουν όπλα) και να προσπαθήσει να συμβιβάσει τους οπλαρχηγούς μεταξύ τους (οι φατρίες μεγάλων οπλαρχηγών όπως ο Μπαντουβάς και ο Σατανάς χωρίζονταν με αιματηρές βεντέτες). Παράλληλα οργάνωνε και συμμετείχε σε επιδρομές στα (ιταλικά τότε) Δωδεκάνησα.


Τα ντουλάπια του γραφείου του ξεχείλιζαν με όπλα κι εκρηκτικά και όργωνε τα βουνά για να καταστρώσει τα σχέδιά του. Όμως το Κάιρο δεν μπορούσε να τον προμηθεύσει με τον απαιτούμενο αριθμό όπλων λόγω ελλέιψεων που οφείλονταν στους γερμανικούς βομβαρδισμούς των αγγλικών εργοστασίων.

Η χειρότερη παράλειψη του Καΐρου όμως ήταν το ότι αγνόησε το αίτημα του Pendlebury για χορήγηση στολών στους Κρητικούς, αφήνοντάς τους εκτεθειμένους στην ποινή για τους ατάκτους μαχητές (συνοπτική εκτέλεση και αντίποινα για όσους τους υποστηρίζουν).

Ως προς αυτό το θέμα, ο Pendlebury δεν έτρεφε αμφιβολίες σχετικά με το παράνομο του να οργανώνει ανταρτοπόλεμο με αμάχους, πέρα απο μια πιθανή τακτική δύναμη Κρητών, ούτε για τις συνέπειες που θα είχε ο ανταρτοπόλεμος στον άμαχο πληθυσμό.

Όμως η νοοτροπία του, ο ρομαντισμός με τον οποίο έβλεπε τους ντόπιους αλλά και τον πόλεμο εν γένει, ως Λώρενς της Αραβίας για την Κρήτη, η παρορμητικότητά του αλλά και οι αγγλικές σκοπιμότητες δεν άφηναν περιθώρια σε πιο μετριοπαθείς προσεγγίσεις.

Άλλωστε για τον ίδιο πίστευε πως υπήρχαν μόνο δυο επιλογές, ή επιτυχία ή θάνατος. Στο τελευταίο γράμμα του προς τη γυναίκα του, την Hilda White (επίσης αρχαιολόγο), έκλεισε γράφοντας "love and adieu".


Όταν η αναπόφευκτη εισβολή ήρθε, την πρώτη ημέρα ο Pendlebury πήρε μέρος στην επίθεση για την ανακατάληψη του Ηρακλείου απο τους Γερμανούς (πάντα υποστήριζε ότι το μπαστούνι με το κρυμμένο ξίφος ήταν το καλύτερο όπλο κατά των αλεξιπτωτιστών). Την επομένη, με την απομάκρυνση των Γερμανών απο την πόλη, ξεκίνησε με το αυτοκίνητό του στον κύριο οδικό άξονα προς Χανιά, μια ανεξήγητη κίνηση που τον άφηνε εντελώς εκτεθειμένο.


Σχεδόν αμέσως έπεσε πάνω σε ένα απόσπασμα Γερμανών. Στη μάχη που ακολούθησε οι αναφορές λένε πως σκότωσε τρεις αλεξιπτωτιστές πριν τραυματιστεί και συλληφθεί. Γερμανοί γιατροί τον περιποιήθηκαν σε μια κοντινή αγροικία, όμως επειδή η στολή του είχε γεμίσει αίμα, οι χωρικοί του έδωσαν πολιτικά ρούχα να φορέσει.

Το επόμενο πρωί, 22 Μαΐου του 1941, τον ανακάλυψε μια νεα περίπολος Γερμανών. Όταν τον είδαν τραυματισμένο και με πολιτικά ρούχα θεώρησαν πως είναι άτακτος μαχητής.

Τον έστησαν στον τοίχο και τον εκτέλεσαν.

Μνημείο στο σημείο της πρώτης ταφής του Pendlebury. Σήμερα ο τάφος του είναι στο Συμμαχικό Νεκροταφείο της Σούδας.

ΥΓ. Γύρω απο το όνομα του Pendlebury δημιουργήθηκε ένας θρύλος. Ελάχιστοι ήξεραν τί ακριβώς του συνέβη. Ακόμα και οι Γερμανοί, εώς τον Δεκέμβριο του 1942 πίστευαν ότι υπέκυψε σε τραύματα απο πυρά που είχε δεχτεί στο Ηράκλειο την ημέρα της εισβολής (20 Μαΐου) - και εννοείται πως συνέχιζαν να τον αναφέρουν ως "Pendleburg". Πολλοί Κρητικοί ισχυρίζονταν ότι ήταν ζωντανός στα βουνά, ενώ το πιο εκπληκτικό (και ενδεικτικό της χαλαρότητας που επικρατούσε στο Κάιρο) είναι ότι ο Ταξίαρχος Shearer επικεφαλής της MI (Μέση Ανατολή) ανέφερε στον Churchill στις 28 Αυγούστου 1941, πάνω απο τρείς μήνες μετά το τέλος της Μάχης της Κρήτης "Προσπαθήσαμε επίσης να ρίξουμε με αλεξίπτωτο έναν ασύρματο στον Pendlebury, ο οποίος αυτή τη στιγμή διευθύνει εν πολλοίς την αντίσταση στα βουνά της Κρήτης".

ΥΓ 2. "These Wykehamists have the kind of mind that likes to relax by composing Alcaics on the moving parts of their toy trains." - Evelyn Waugh.

(alcaics : στίχοι σε αλκαϊκή στροφή - λυρικό μέτρο απο τον ποιητή Αλκαίο, για όσους δεν θυμούνται τα αρχαία τους)

.

Weidling

"Κόκκινος ουρανός. Πυρά απο βαρύ πυροβολικό. Ανήσυχη σιωπή. Μας πυροβολούν απο πολλά σπίτια. Ξένοι εργάτες, δίχως αμφιβολία..."

(απο το ημερολόγιο ενός αξιωματικού της Μεραρχίας Τεθωρακισμένων "Müncheberg" )

Στις 2 του Μαΐου, πριν απο 65 χρόνια, ο διοικητής των δυνάμεων που υπερασπίζονταν το Βερολίνο Αντιστράτηγος (ΠΒ) (General der Artillerie) Helmuth Weidling (Φύλλα Δρυός και Σπαθιά στο Σταυρό του Ιππότη του Τάγματος του Σιδηρού Σταυρού - Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub und Schwertern) έκανε το αυτονόητο για οποιονδήποτε σώφρονα άνθρωπο, πριν ακόμα πάψουν να αχνίζουν τα απανθρακωμένα πτώματα του Χίτλερ και του Γκέμπελς.

Weidling. (πριν την απονομή των Φύλλων Δρυός και των Σπαθιών)

Διέταξε τη γενική και άνευ όρων παύση κάθε αντίστασης κατά των Σοβιετικών, μετά απο συνάντηση που είχε με τον στρατηγό Βασίλι Τσούικοφ (τον υπερασπιστή του Στάλινγκραντ, ήδη δύο φορές παρασημοφορημένο Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης).

Η διαταγή είχε ως εξής:


"Berlin, den 2. Mai 1945.

Am 30. April 1945 hat der Führer Selbstmord begangen und damit alle, die ihm Treue geschworen hatten, im Stich gelassen.

Getreu dem Befehl des Führers wart ihr, deutsche Soldaten, bereit, den Kampf um Berlin fortzusetzen, obwohl eure Munition zur Neige ging und die Gesamtlage den weiteren Widerstand sinnlos machte.

Ich ordne die sofortige Einstellung jeglichen Widerstandes an. Jede Stunde, die ihr weiterkämpft, verlängert die entsetzlichen Leiden der Zivilbevölkerung Berlins und unserer Verwundeten.

Im Einvernehmen mit dem Oberkommando der sowjetischen Truppen fordere ich euch auf, sofort den Kampf einzustellen.

Weidling, General der Artillerie. Ehemaliger Befehlshaber des Verteidigungsbereiches von Berlin"


("Βερολίνο, 2 Μαΐου 1945.

Στις 30 Απριλίου 1945 ο Φύρερ αυτοκτόνησε, εγκαταλείποντας έτσι όλους όσους του είχαν ορκιστεί Πίστη.

Πιστοί στη Διαταγή του Φύρερ, υπήρξατε, Γερμανοί στρατιώτες, έτοιμοι να συνεχίσετε τη Μάχη για το Βερολίνο, παρά το ότι τα πυρομαχικά σας εξαντλούνταν και η γενικότερη κατάσταση καθιστούσε την περαιτέρω αντίσταση δίχως νόημα.

Διατάζω την άμεση πάυση κάθε αντίστασης. Κάθε ώρα που συνεχίζετε να μάχεστε παρατείνει το ανείπωτο μαρτύριο του άμαχου πληθυσμού του Βερολίνου και των τραυματιών μας.

Σε συνεννόηση με την Ανώτατη Διοίκηση των Σοβιετικών Στρατευμάτων, σας καλώ να παύσετε να μάχεστε.

Βάιντλινγκ. Αντιστράτηγος Πυροβολικού, πρώην Διοικητής Περιοχής Άμυνας Βερολίνου.")

Ο Βάιντλινγκ την ημέρα της παράδοσης.

Η ναζιστική φάρσα που οδήγησε τη Γερμανία στον αφανισμό είχε τελειώσει.

Ο στρατηγός Βάιντλινγκ καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκισης επειδή δεν παρέδωσε το Βερολίνο νωρίτερα (παρά το ότι ζούσαν τόσο ο Χίτλερ όσο κι ο Γκέμπελς που δεν δέχονταν συζήτηση για παράδοση).

Πέθανε σε σοβιετική αιχμαλωσία το 1955, απο καρδιακή ανεπάρκεια.

Το Kακό Νο 2: Σαϊγκόν (...και εγένετο θανατικόν μέγα)

Theodor Severin Kittelsen, Musstad (Η πόλη των ποντικιών) 1894

I've looked into the heart of darkness
Where the blood-red journey ends
When you've faced the heart of darkness
Even your soul begins to bend

For a week I have been waiting
Still I am only in Saigon
The walls move in a little closer
I feel the jungle call me on

Every minute I get weaker
While in the jungle THEY grow strong
What I wanted was a mission
And for my sins they gave me one...

(Iron Maiden, The Edge of Darkness [Bayley, Gers, Harris], The X-Factor LP)

Η ζέστη είναι αποπνικτική κάτω απο τις πυκνές φυλλωσιές των δέντρων. Η υγρασία κάνει τα ρούχα να κολλάνε επάνω μου. Το βουητό των κουνουπιών με τρελαίνει.

Περιμένω όμως καρτερικά, γιατί έχω έναν ευγενή σκοπό.

Τον διακρίνω μέσα απο τα χορτάρια, κοιτάζω μέσα στα μαύρα του μάτια που είναι σαν μικροσκοπικές χάντρες απο το πιο βαθύ σκοτάδι και τραβάω τη σκανδάλη. Οι τελευταίοι του σπασμοί είναι γεμάτοι αγωνία.

Πλησιάζω. Όχι για να δώσω τη χαριστική βολή. Δεν του αξίζει κάτι τέτοιο. Πλησιάζω για να δώ το θάνατο στα μάτια του. Πλησιάζω για μπορέσει να δεί ποιός έστειλε τη μάυρη του ψυχή στην κόλαση. Για να μπορέσει να ουρλιάξει το όνομά μου και να το πεί και σε όλους τους άλλους του είδους του που πέθαναν πιο απόμερα και δεν πρόλαβαν να μάθουν ποτέ ποιός τους έστειλε στις φωτιές της Αβύσσου.

Eröffne den feurigen Abgrund, o Hölle
Zertrümmre, verderbe, verschlinge, zerschelle
Mit plötzlicher Wut
Den falschen Verräter, das mördrische Blut!

[Άνοιξε τη φλεγόμενη Άβυσσο, ω Κόλαση
Κατάστρεψε, ισοπέδωσε, καταβρόχθισε, κατακερμάτισε
με ξαφνική Οργή
τον ψεύτη Προδότη, τη δολοφονική σπορά!]

Johann Sebastian Bach - Matthäuspassion. BWV 244 Στίχοι: Picander (Christian Friedrich Henrici)

Αίμα τρέχει απο το στόμα του και μιαίνει το βαρύ απο την υγρασία χώμα, ο ροδαλός αφρός που αναβλύζει απο τα ρουθούνια του μένει ακίνητος.

"Saigon Execution" photo: Edward Adams, 1968

Κάνω μια μικρή χαρακιά στο κοντάκι του όπλου μου και αλλάζω θέση στο καρτέρι.

Είμαι μόλις δεκατριών, αλλά έχω αφήσει πολύ πίσω μου οποιοδήποτε αίσθημα οίκτου ή ελέους. Ξέρω πολύ καλά ότι παραμονεύουν μέσα στα βρωμερά τους λαγούμια, κινούνται μέσα στα χορτάρια και τις φυλλωσιές και δεν θα σταματήσω αν δεν τους εξοντώσω.

.......................

"Μια ημέρα, ενώ περπατούσε στους κήπους της, η όμορφη Πριγκήπισσα του μεγάλου Ασαφ-Χαν του Παντζάμπ είδε έναν αρουραίο να παραπατά σαν μεθυσμένος.

"Πετάξτε τον στη γάτα" διέταξε τους υπηρέτες της.

Ένας υπηρέτης σήκωσε τον αρουραίο που παρέπαιε και τον πέταξε στη γάτα. Η γάτα όρμηξε στον αρουραίο, όμως αμέσως τον παράτησε και το έβαλε στα πόδια.

Μερικές μέρες μετά η γάτα βρέθηκε νεκρή έξω απο το υπνοδωμάτιο της Πριγκήπισσας. Την επόμενη ημέρα πέθανε ο υπηρέτης που είχε πιάσει τον αρουραίο.

Μέσα σε λίγες μέρες είχαν πεθάνει όλοι στο νοικοκυριό της Πριγκήπισσας, μέχρι που έμεινε η Πριγκήπισσα μόνη."

(Θρύλος του Παντζάμπ)

H Yersinia pestis, μικρόβιο που επιζωοτεί στα άγρια τρωκτικά, μπορεί να περάσει μέσω των ψύλλων στους αρουραίους που ζουν κοντά στον πολιτισμό, αν μια οικολογική καταστροφή φέρει σε επαφή τους δύο πληθυσμούς.

Οι αρουραίοι πεθαίνουν. Κατά χιλιάδες. Και μετά οι ψύλλοι εγκαταλείπουν τα ψυχρά τους πτώματα και γεμίζουν τα σπίτια, σε πόλεις και χωριά. H Yersinia pestis, απο τις άγριες μαρμότες της σιβηρικής στέππας φτάνει στον άνθρωπο. Η Yersinia pestis προκαλεί τη βουβωνική πανώλη.

" Ἡ πανώλη (λοιμός, σκορδοῦλα, θανατικόν) εἶναι μια πυρετώδης, ἐξανθηματική, κολλητική , ὀξυτάτη, κακοηθεστάτη, χαρακτῆρος φλεγμονοαδυναμικοσηπτικοῦ ἀρρωστία, ἧτις γεννᾶται ἀπὸ κύριον μίασμα και προσβάλλει μόνον τον ἀνθρώπινον ὀργανισμὸν"

Πετράκης Κ. Ηπίτης, Λοιμολογία ή περί της πανώλης, προφυλάξεως και εξολοθρεύσεως αυτής. Wien, 1816

Απο τον καιρό του Ιουστινιανού εώς τις ημέρες μας στην Ινδία, το Κακό σκορπά το θάνατο.

Totentanz scene, Ingmar Bergman, Det sjunde inseglet, 1957

"...γέγονε θανατικόν μέγα και εξαἷσιον..."

("Πατριαρχική Κωνσταντινουπόλεως Ιστορία": Historia Politica et Patriarchica Constantinopoleos, Editio Emendatior et Copiosior , Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, ed. Immanuel Bekker , Bonn, 1849)

...

"Ψόφιοι αρουραίοι στην ανατολή, ψόφιοι αρουραίοι στη δύση!

Οι άνθρωποι γκρεμίζονται σαν... τείχη....

Κανείς δεν τολμά να μοιρολογήσει πάνω απο τους νεκρούς...

Ο ερχομός του διαβολεμένου λοιμού Κάνει τη λάμπα άξαφνα να σιγοσβήνει Και μετά σβήνει εντελώς Αφήνοντας ανθρώπους, πνεύματα και πτώματα μέσα στο σκοτεινό δωμάτιο"

(Σι Ταο-ναν, Κινέζος ποιητής 13ος αιώνας)

................................

Έχω ορκιστεί ότι θα απαλλάξω τον κόσμο απο το Κακό.

In Hameln fochten Mäus und Ratzen
Bei hellem Tage mit den Katzen,
Es war viel Noth, der Rath bedacht,
Wie andre Kunst zuweg gebracht.

Da fand sich ein der Wundermann,
Mit bunten Kleidern angethan,
Pfif Ratz und Mäus zusamm ohn Zahl,
Ersäuft sie in der Weser all.

[Στο Hamelin ποντίκια κι αρουραίοι
πολεμούσαν με τις γάτες μέρα μεσημέρι
Ήταν μεγάλο το κακό, το Συμβούλιο έκρινε,
ενώσω ένα άλλο Τέχνασμα ήταν καθ'οδόν.

Βρέθηκε ένας θαυματοποιός
Ντυμένος με παρδαλά ρούχα
Μάζεψε με τον αυλό του αναρίθμητους αρουραίους και ποντίκια
και τα έπνιξε όλα στον Weser]

(Achim Freiherr von Arnim και Clemens Brentano, Der Rattenfänger von Hameln. Απο το Des Knaben Wunderhorn. Alte deutsche Lieder. Heidelberg, 1806)

Αγναντεύω τους ευλογημένους Κρητικούς λόφους, κατάφυτους με ελαιόδεντρα μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι. Είναι σούρουπο και το τοπίο φωτίζεται απο έναν ήλιο που δεν βρίσκεται πια πάνω απο τον ορίζοντα - βλέπω τις τελευταίες του ακτίδες που ξεκίνησαν το ταξίδι τους 8 λεπτά πριν φτάσουν στη Γή.

Πλησιάζει η ώρα του Κακού.

Την παρουσία του μου την αναγγέλει ο μεταλικός ήχος της φάκας. Παγιδευμένο μέσα στο κλουβί βλέπω το Κακό.

Τα επιχειρήματα διάφορα. Να το περιλούσουμε με βενζίνη και να το κάψουμε. Ενδιαφέρον αλλά ελάχιστα διδακτικό. Να το στραγγαλίσουμε με ένα ξύλο περασμένο μέσα απο τα σίδερα της φάκας. Υπερβολικά φιλεύσπλαχνο. Το μεγαλύτερο όνειδος, απο τη μητέρα μου, η οποία ντροπιάζει την ανελέητη Κρητική παράδοση : Να το αφήσουμε ελεύθερο...

Αηδιασμένος απο την αφέλειά τους, γεμίζω έναν κουβά νερό. Με ένα ξύλο κρατώ τη φάκα βυθισμένη.

Άριστος κολυμβητής, για περισσότερο απο ένα λεπτό παλεύει να βρεί ένα άνοιγμα στα σίδερα της φάκας. Μετά ησυχάζει, με κοιτάζει στα μάτια. Ζυγίζει την τελευταία του ευκαιρία: να προσποιηθεί ότι έιναι νεκρός. Δεν του τη δίνω. Πάιζω μαζί του. Απολαμβάνω κάθε δευτερόλεπτο της αγωνίας του. Τη χρονομετρώ.

Αργεί να τελειώσει. Τέτοιοι αντίπαλοι με γεμίζουν δέος. Πνιγμένος, παίρνει τη δικαιωματική του θέση στα σκουπίδια.

Dr. Josef Mengele, SS-Arzt στο KZ Auschwitz, με στολή Hauptsturmführer. (1943)

....

Πρέπει να είναι κανείς πολύ σχολαστικός. Δεν πρόκειται για έντομα χωρίς μυαλό. Στα μάτια τους λαμπυρίζει η νοημοσύνη της Αβύσσου, έτοιμη να καταπιεί οτιδήποτε είναι υγιές και όμορφο. Να ξέρετε ότι το Δηλητήριο δεν πρέπει να ακουμπάει σε ανθρώπινο δέρμα, μυρίζουν τον άνθρωπο. Και απεχθάνονται το λάτεξ. Χρειάζονται πλαστικά γάντια όταν χειρίζεται κανείς το Δηλητήριο.


Αδιάψευστος μάρτυρας της αποτελεσματικότητάς μου, τα κουφάρια που αφήνω πίσω μου όταν φεύγω απο την επαρχία. Γιατί στην πόλη δεν με πλησιάζουν. Και δεν τους πλησιάζω κι εγώ. Στο χθόνιο βασίλειό τους, τα ατελείωτα χιλιόμετρα υπονόμων, δύναμη θα είχε μόνο ο Αυλός του Αυλητή.

Im Jahr 1284 na Christi gebort
tho Hameln worden uthgevort
hundert und dreißig Kinder dasülvest geborn
dorch einen Piper under den Köppen verlorn.

[Το έτος 1284 απο τότε που γεννήθηκε ο Χριστός
απο το Hameln απήχθησαν
εκατό και τριάντα παιδιά που γεννήθηκαν εκεί
απο έναν Αυλητή στο Poppenberg εξαφανίστηκαν]

Jacob und Wilhelm Grimm, no. 244: "Die Kinder zu Hameln," Deutsche Sagen (Berlin: In der Nicolaischen Buchhandlung, 1816)

ΥΓ : Το Des Knaben Wunderhorn (Το Μαγικό Κέρας της Νιότης) είναι μια απο τις πιο σημαντικές συλλογές ποιημάτων και τραγουδιών του γερμανικού φολκλόρ, απο τον Achim von Arnim και τον Clemens Brentano. (Οι οποίοι έγιναν συγγενείς, όταν η αδερφή του Brentano, η Elisabeth, παντρεύτηκε τον Achim von Arnim και αργότερα έγινε πιό διάσημη κι απο τους δύο ως Bettina von Arnim για την οποία είχα μιλήσει ακροθιγώς εδώ ) Ευχαριστώ την καλή μου φίλη Βίκυ ("το Amandel") για τη βοήθειά της σε κάποιο σημείο στη μετάφραση του αποσπάσματος του Μαγεμένου Αυλητή που χρησιμοποιώ :)

ΥΓ2 : Ευχαριστίες και στο νορβηγομαθή Ασμοδαίο εξ Ελατειας για τη διόρθωση στον τίτλο του έργου του Kittelsen με την παλαιότερη χρήση της λέξης stad (πόλη)


.

Cocktails for the ladies!

Για να μείνουμε, όπως συνηθίζεται και οφείλουμε, στο πνεύμα των ημερών, ας μιλήσουμε για κοκτέιλ!



Ο σοβιετικός εξοπλισμός που είχε αγοράσει με τα αποθέματα χρυσού της η Ισπανική κυβέρνηση άρχισε να φτάνει ακριβώς τις ημέρες που ο στρατός των πραξικοπηματιών ξεκινούσε την πολιορκία της Μαδρίτης, στα τέλη του Οκτώβρη του 1936.

Τα σοβιετικά τεθωρακισμένα Τ-26 αποδείχθηκαν πολύ ανώτερα απο τα Panzer Mk I που είχαν προμηθεύσει τον Στρατηγό Franco οι Γερμανοί.

Ένα τέχνασμα που χρησιμοποίησαν οι εθνικιστές για να αντιμετωπίσουν αυτή την προσωρινή υπεροχή των δημοκρατικών σε εξοπλισμό ήταν αυτοσχέδιες βόμβες μίγματος νάφθας - βενζίνης σε γυάλινο μπουκάλι, οι οποίες μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να πυρπολήσουν ένα τεθωρακισμένο όχημα με ανεπαρκή στεγανοποίηση.


Τρία χρόνια μετά, στον Χειμερινό Πόλεμο Σοβιετικής Ένωσης - Φινλανδίας, ο Κομισάριος Εξωτερικών της Σοβιετικής Ένωσης, Βιάτσεσλαβ Μολότωφ, δήλωνε ότι οι βομβαρδισμοί των Φινλανδικών πόλεων ήταν στην πραγματικότητα ρίψεις τροφίμων στους λιμοκτονούντες Φινλανδούς.

Οι Φινλανδοί, ευγενέστατοι όπως πάντα, αναγνώρισαν τη μεγαλοψυχία και ονόμασαν αυτές τις αυτοσχέδιες βόμβες με τις οποίες πυρπολούσαν τα Σοβιετικά τεθωρακισμένα:
"Κοκτέιλ Μολότωφ"

Κερνώντας τις δεσποινίδες μερικά κοκτέιλ!
(6-12-2008 – ΤΗΕ DIGITAL ALBUM )

Ελάτε να δείτε το αίμα στους δρόμους,
Ελάτε να δείτε
Το αίμα στους δρόμους,
Ελάτε να δείτε το αίμα
Στους δρόμους!

( Venid a ver la sangre por las calles,
venid a ver
la sangre por las calles,
venid a ver la sangre
por las calles! )

Pablo Neruda, 'Explico algunas cosas'

.

Το παπούτσι.(Υψηλή Διπλωματία)

Στις 12 Οκτωβρίου 1960, κατα τη διάρκεια μιας σειράς απο μνημειώδεις συνεδριάσεις των Ηνωμένων Εθνών (στις οποίες συμμετείχαν φιγούρες όπως ο στρατάρχης και Πρόεδρος των ΗΠΑ D.D. Eisenhower, ο ιδρυτής της Πέμπτης Δημοκρατίας στρατάρχης Charles de Gaulle και ο μεγάλος Αιγύπτιος ηγέτης Γκαμάλ Νάσσερ) ο λόγος πέρασε στον αρχηγό της διπλωματικής αποστολής του ασήμαντου και ανυπόληπτου "έθνους" των φιλιππινών.

Με πρωτοφανές θράσος ο φιλιππινέζος ξεκίνησε ένα αστείο λογύδριο στο οποίο κατέκρινε τη σκληρή και καταπιεστική σοβιετική πολιτική στην άσκηση επιρροής στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης.

( Και λοιπόν; )

Οι φιλιππίνες είναι μαριονέτα των Ηνωμένων Πολιτειών οπότε κάτι τέτοιο ήταν αναμενόμενο.

Όπως αναμενόμενη ήταν και η αντίδραση του ανθρώπου που (διέκοψε και) απάντησε, του Νικίτα Χρουστσώφ.

Ο Νικίτα Σεργκέγιεβιτς Χρουστσώφ, ο ταπεινής καταγωγής κομμισσάριος πίσω απο την άμυνα του Στάλινγκραντ και δύο φορές Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης δεν μάσαγε τα λόγια του, ακόμα και όταν διαδέχτηκε τον Στάλιν στη σοβιετική ηγεσία.

Στάλινγκραντ, 1942. Στο αριστερό άκρο, ο κομμισσάριος, τότε, Χρουστσώφ. Στο δεξί άκρο της φωτογραφίας ο Στρατηγός Αντρέι Ιβάνοβιτς Γερεμένκο.

Το Νοέμβριο του 1956 ο Χρουστσώφ έδωσε έμφαση στην πεποίθησή του ότι ο Κομμουνισμός θα επικρατήσει, με τη φράση "Η Ιστορία είναι με το μέρος μας. Θα σας θάψουμε!"

1-0

Αργότερα, το 1959 ο Nixon επισκέπτεται τη Σοβιετική Ένωση στα πλαίσια της Αμερικανικής Εκθέσεως στη Μόσχα. Οι δύο ηγέτες συγκρούονται φραστικά με αφορμή την επιδεικτική υπεροχή των Αμερικανών σε καταναλωτικά αγαθά και ο Χρουστσωφ πολύ απλά είπε ότι θα τους έδειχνε "τη μάνα του Κούζμα". Το να δείξεις σε κάποιον τη "μάνα του Κούζμα" είναι ένας ακαθόριστα σόκιν τρόπος να πείς ότι θα έχει μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη που θα τον κάνει να μάθει το μάθημά του. Βεβαίως οι διερμηνείς δεν περίμεναν ποτέ κάτι τόσο ιδιωματικό οπότε μετέφρασαν κυριολεκτικά κάτι περι της κυρίας μαμάς κάποιου Κούζμα...

2-0

Όταν την ίδια χρονιά βεβαίως ο Χρουστσώφ ανταπέδωσε την επίσκεψη στις ΗΠΑ, ζήτησε να δεί τον John Wayne και τη Disneyland. Τον John Wayne τον είδε (νομίζω) αλλά είδε και τη μάνα του Κούζμα (so to speak) καθώς οι Αμερικανοί προφασιζόμενοι ζητήματα ασφαλείας, δεν τον άφησαν να επισκεφτεί τη Disneyland.

2-1

Μένουμε στο '59: Όταν είχε ήδη αποκυρήξει τις σταλινικές μεθόδους και είχε βάλει τις βάσεις για το βαθύ ρήγμα στις σχέσεις με τη μαοϊκή Κίνα χαρακτήρισε τον Μεγάλο Τιμονιέρη Μάο "παλιογαλότσα που ήθελε πια πέταμα". Η φράση μεταφέρθηκε (μάλλον αναπόφευκτα απ'ό,τι υποστηρίζεται) στα μανδαρινικά ως "παλιά μπότα".

Η "παλιά μπότα" στα κινεζικά ως χαρακτηρισμός για άνθρωπο σημαίνει 'γρια πολυχρησιμοποιημένη πόρνη'.

3-1


(σε αυτό το σημείο οι λάτρεις του Βlackadder ας κάνουν τον συνειρμό με τον Hugh Laurie που, ως Πρίγκηψ Αντιβασιλεύς, σχολίασε στο τελευταίο επείσόδιο του τρίτου κύκλου ότι πέρασε μια καυτή νύχτα στο Apsley House "with a pair of Wellingtons" αναφερόμενος σε δύο ανηψιές του Δούκα - κυριολεκτικά: " με ένα ζευγάρι γαλότσες"...)

Με αυτό το άψογο παρελθόν σε ό,τι αφορά τον διπλωματικό λόγο, ο Χρουστσώφ θα έπρεπε να υπερβάλει εαυτόν για να προκαλέσει αίσθηση.

Και υπερέβαλε.

Διακόπτοντας κι ενώ χτυπούσε τις γροθιές του στα έδρανα, χαρακτήρισε το δύσμοιρο φιλιππινεζάκο "μαλάκα, καραγκιόζη και λακέ του ιμπεριαλισμού" - και σε αυτό το σημείο βγάζει το παπούτσι του και αρχιζει να χτυπάει το έδρανο.

Ναι, το παπούτσι του.

Για πρώτη φορά ίσως, η Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών είχε την αντιμετώπιση που της άρμοζε.

Η εγγονή του Νικίτα Χρουστώφ, Νίνα Χρουστσόβα, με μάλλον απολογητικό ύφος εξηγεί πώς , σύμφωνα με τα όσα γνώριζε η οικογένειά της, βρέθηκε το παπούτσι στα χέρια του παππού της:

Ο Χρουστσώφ εκείνη την ημέρα φορούσε καινούργια παπούτσια που τον στένευαν, γι'αυτό και τα είχε βγάλει κατά τη διάρκεια της συνέλευσης.

Ενώ χτυπούσε τις γροθιές του στο έδρανο, το ρολόι του έφυγε και έπεσε κάτω. Σκύβοντας να το πάρει βλέπει τα παπούτσια του και

4-1.

Με συντριπτικό σκόρ, επέτειοι σαν τη σημερινή δείχνουν ότι στη διπλωματία αυτό που μετρά δεν είναι το τί λες και πώς το λες αλλά η πραγματική ισχύς πίσω απο τα λόγια. Λίγα πράγματα έχουν αλλάξει απο το Μόναχο, ας πούμε του 1938.

Να το γράψετε εκατό φορές για να το εμπεδώσετε γιατί αύριο αλλάζουμε θέμα και έχουμε μάθημα ετυμολογίας. Μή σας δείξω τη μάνα του Κούζμα...


.

Η εκτέλεση του Αιμοσταγούς Βαρώνου. (15 Σεπτεμβρίου 1921)

Με την άδειά σας, θα ήθελα να σας ταξιδέψω σε μια απο τις πιο ταραγμένες εποχές της ανθρωπότητας, για να σας πώ μια ιστορία. Μια σκοτεινή ιστορία φρίκης και τρέλας απο τα βάθη της Ανατολής, η οποία σε μεγάλο βαθμό έχει σκιαστεί απο τα γεγονότα που ακολούθησαν.

Μαζί με τη μεγάλη οικονομική ύφεση και την άνοδο των φασιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη, η Οκτωβριανή Επανάσταση έβαλε τα θεμέλια για τον πιο καταστροφικό και κτηνώδη πόλεμο όλων των εποχών.

Η ίδια η Επανάσταση και ο Εμφύλιος που ακολούθησε είναι θησαυρός ιστοριών.
Αν κάποιος σκαλίσει τα αποκαΐδια των δέκα ημερών που συγκλόνισαν τον κόσμο, θα βρεί πολλές τέτοιες. Ίσως πιο ευπώλητες απο αυτή που θέλω να σας διηγηθώ - η εκτέλεση των Ρομανώφ, η εκδίωξη του Τρότσκυ, η άνοδος του Σταλινισμού, οι διώξεις κατά της Εκκλησίας είναι, για αισθησιοθηρικούς ή πολιτικούς λόγους, πολύ δημοφιλέστερα επεισόδια.

Άλλωστε, η ιστορική αντίληψη έχει πάντα ένα έντονο στοιχείο υποκειμενικότητας και εστιάζουμε κυρίως σε πράγματα που μας αφορούν.

Βλέπετε, πάνω-κάτω την ίδια εποχή, στο κουφάρι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η ανεύθυνη ευρωπαϊκή διπλωματία και η ακόμα πιο ανεύθυνη διοίκηση του Ελληνικού Στρατού έστηναν το σκηνικό πάνω στο οποίο τελικά θα εκτυλίσσονταν δύο άγριες σκηνές γεννοκτονίας (ξεχωριστά η καθεμία - η γεννοκτονία είναι πάντα μονόπρακτο ανεξάρτητα αν στο υπόβαθρο παίζει Αφιόν Καραχισάρ, Μπαρμπαρόσσα, Όβερλορντ ή Τέτ Οφένσιβ) : Η ανθρωπότητα έκανε εντατική προθέρμανση πριν απο το εναρκτήριο λάκτισμα.

Αλλά...

Έστω ότι αφήνουμε στην άκρη για λίγο όλα αυτά.Και δεν είσαι (θα μου επιτρέψετε τον ενικό τώρα πια,ε; Δεν είμαστε δα και άγνωστοι...) σε κανένα απο τα επικίνδυνα μέρη του κόσμου εκείνη την εποχή. Για την ακρίβεια δεν είσαι καν κοντά στην Ευρώπη ή τη Μέση Ανατολή, αλλά βαθιά μέσα στην Ασία.

Καταριέσαι τη μοίρα σου που για κάποιο ανεξήγητο λόγο σε έφερε στη Σιβηρία, στην πόλη του Κρασνογιάρσκ. Την καταριέσαι γιατί σε κράτησε μακριά απο τις εξελίξεις, απο την Ευρώπη που ξυπνά απο το λήθαργο της Μπελ Επόκ και βλέπει με νέο ρεαλισμό τη ζωή, απο την Ευρωπαϊκή Ρωσσία που φλέγεται απο την Επανάσταση - την καταριέσαι μεγαλόφωνα, αλλά μέσα σου σκέφτεσαι πόσο ήρεμα κυλά ο Γενισέι στην πορεία του προς τον Βορρά, γιατί τελικά, όλα αυτά είναι μακρινοί απόηχοι, οι Λευκοί φαίνεται ότι κρατάνε καλά αυτές τις περιοχές. Η Επανάσταση δεν θα σε αγγίξει.

Οι μέρες κυλούν σιγά, όμως πριν ο Γενισέι αρχίσει να παγώνει είδες να κυλούν τα πρώτα πτώματα. Πάντα υπήρχαν πτώματα δηλαδή - ποτέ δεν κατάφεραν οι Αρχές να ψαρέψουν όλα τα πτώματα πριν αυτά κατέβουν μέχρι τους πρώτους οικισμούς στα περίχωρα του Κρασνογιάρσκ, όμως στην πλειοψηφία τους έβλεπες το κόκκινο αστέρι. Τώρα όλο και περισσότερα πτώματα είναι ντυμένα με τους πράσινους χιτώνες των Κοζάκων της Βαϊκάλης.

Ο άνεμος φέρνει τη μυρωδιά του καπνού και αυτό σε ανησυχεί.

Έρχεται η ημέρα που κανείς δεν ξέρει τι απέγιναν οι Λευκοί αξιωματικοί και ομάδες μπολσεβίκων περιδιαβαίνουν τους δρόμους της πόλης, η κόκκινη σημαία υψώνεται στο δημαρχείο και το ταχυδρομείο και τη νύχτα οι ψίθυροι φέρνουν στα αυτιά σου το όνομα της μυστικής αστυνομίας του Τζερζίνσκι : Τσέ-Κα.

Αντιλαμβάνεσαι ότι η αντίσταση των Λευκών καταρρέει. Ένα μήνα αργότερα, ο ηγέτης των Λευκών, Ναύαρχος Κολτσάκ συλλαμβάνεται και εκτελείται στο Ιρκούτσκ, αυτό είναι όμως κάτι που θα μάθεις πολλούς μήνες αργότερα. Προέχει η επιβίωση.

Η δύση είναι στα χέρια των Κόκκινων. Μόνος δρόμος διαφυγής νότια και ανατολικά (φοβάσαι να κινηθείς όλο ανατολικά γιατί δεν ξέρεις σε ποια χέρια βρίσκονται πλέον οι πόλεις και τα χωριά γύρω απο την Βαϊκάλη). Ο δρόμος σου σε φέρνει στη

"γη που ξεχειλίζει απο φυσικό πλούτο, που δεν παράγει τίποτα, που έχει ανάγκη τα πάντα, που, άπορη, υπομένει του κόσμου τον κατακλυσμό" (1).

Τη Μογγολία.

Ανεβαίνοντας τον Γενισέι νότια και ανατολικά προς την ασφάλεια της οροσειράς Σαγιάν βλέπεις όλο και περισσότερα πτώματα Λευκών. Ολόκληρες ίλες ξεκληρισμένων Κοζάκων, με εμφανή τα σημάδια ακρωτηριασμών και άλλων πιο φρικτών βασανιστηρίων επιπλέουν μαζί με τα άλογά τους μέχρι να κολλήσουν σε κάποια αμμώδη ξέρα.

Τα νέα που ακούς σε προβληματίζουν. Ναι μεν οι Κόκκινοι δεν έχουν επικρατήσει ακόμα στη Μογγολία, όμως οι Κινέζοι έχουν καταλάβει την πρωτεύουσα Ουργκά και ο μεγάλος Λάμα της Μογγολίας, ο Μπογκντ Χαν είναι στην εξορία.

Μπαίνεις σε περιοχές που τις ελέγχει το ιππικό του Λευκού συνταγματάρχη Καζαγκράντι. Ο Καζαγκράντι στρατολογεί : Μογγόλους στο όνομα του Μπογκντ Χαν και Ρώσσους στο όνομα αυτού που θα γίνει ο εφιάλτης για πολλούς και ο ήρωας για πολλούς λιγότερους, αλλά σίγουρα η πιο ενδιαφέρουσα και εξωτική φυσιογνωμία εκείνης της εποχής:

του Βαρώνου Ούνγκερν.

****

Ο Βαρώνος Robert Nickolaus Maximillian von Ungern-Sternberg, της οικογένειας των Ungern-Sternberg (η οποία έχει δώσει και ένα Σουηδό Στρατάρχη ) με πολλούς κλάδους στις χώρες της Βαλτικής, γεννήθηκε μεν στο Graz ( 22 Ιαν. 1886 ) αλλά μεγάλωσε στο Ταλίν της Εστονίας που τότε ήταν μέρος της Ρωσσικής Αυτοκρατορίας.

Όπως ήταν τυπικό για τους ευγενείς της περιοχής και της εποχής, έγινε αξιωματικός του Ιππικού και υπηρέτησε στην εκείθεν της Βαϊκάλης Σιβηρία ( Ζαμπαϊκάλιε, Transbaikalia ή Νταουρία ) όπου ηρθε σε επαφή με τους ιππικούς - νομαδικούς λαούς των Μπουριάτ, των Μογγόλων και των Κοζάκων της Βαϊκάλης.

Κάποια στιγμή εκείνη την περίοδο ο Βαρώνος ρωσοποιέι το όνομά του σε Ρομάν Φιοντόροβιτς Ούνγκερν φον Στέρνμπεργκ και αρχίζει να αναπτύσσει μια δική του εκδοχή ιδεολογίας με στοιχεία εθνικιστικού ρωσσικού πανμοναρχισμού στα πρότυπα μιας σινο-μογγολικής βουδιστικού τύπου αυτοκρατορίας (αν δεν μπερδευτήκατε αρκετά, δεν έχω άλλο - έκανα ό,τι μπορούσα) - ένα μπερδεμένο συνονθύλευμα αντιλήψεων αντίστοιχο με αυτό που έχει κάθε μεγαλομανής τυραννίσκος.

Ειδικά για το θέμα του βουδισμού, σημαντικό ρόλο, πέρα απο τις επιρροές που είχε ο ίδιος κατά τη διαμονή του στη Νταουρία, έπαιξε και η μόδα του ανατολίτικου μυστικισμού που επικρατούσε στους κύκλους των ευγενών της εποχής. Το θεοσοφικό κίνημα τσαρλατάνων όπως ο Henry Steel Olcott και η Μαντάμ Γιελένα Μπλαβάτσκυ εντόπιζε στον θιβετιανού τύπου βουδισμό την ιδεολογική του βάση και έτσι ο αριανισμός, ο Άρχοντας του Κόσμου στην Άγκαρθ, οι μετενσαρκώσεις του Κόμη Σεν-Ζερμέν και άλλες ανοησίες μπήκαν στο συλλογικό υποσυνείδητο των σαλονιών της μπουρζουαζίας της εποχής.

Στον Πρώτο Παγκόσμιο, ο Βαρώνος υπηρετεί στην περιοχή του Χάλιτς της Ουκρανίας, διακρίνεται για τη γενναιότητά του και για τον ανορθόδοξο τρόπο σκέψης του αλλά η βαναυσότητά του και η αδιαφορία του για την ανθρώπινη ζωή τρομάζει τους ανώτερούς του και η ιεραρχική ανέλιξή του έιναι αργή - άλλωστε ήδη είχε υποβιβαστεί κάποιες φορές κατά τη διάρκεια του - καταστροφικού για τους Ρώσσους - Ρωσσοϊαπωνικού πολέμου των αρχών του αιώνα. Μόνο οι υψηλές του διασυνδέσεις έσωσαν την καριέρα του.

Μετά τη συνθηκολόγηση της Ρωσσίας και τη Φεβρουαριανή Επανάσταση του '17, ο Ούνγκερν φον Στέρνμπεργκ επέστρεψε στη Βαϊκάλη υπο τη διοίκηση του Κοζάκου στρατηγού Σεμιόνοφ, μιας άλλης εγκληματικής φυσιογνωμίας που αδιαφορούσε για οποιαδήποτε έννοια πειθαρχίας και δρούσε σαν αυτόνομος φύλαρχος.

Όταν με την Οκτωβριανή Επανάσταση ξεκίνησε ο Ρωσσικός Εμφύλιος, ο Σεμιόνοφ και ο Ούνγκερν αυτονομούνται πλήρως. Αν και φανατικοί αντι-μπολσεβίκοι (βασανίζουν και εκτελούν οποιον επαναστάτη πέφτει στα χέρια τους) αδιαφορούν πλήρως για το κίνημα των Λευκών.

Λεηλατούν αδιάκριτα, ακόμα και τα τραίνα προμηθειών του Λευκού Στρατού και γίνονται ένα άσχημο αγκάθι στα πλευρά του Ναυάρχου Κολτσάκ.

Καθώς τα πράγματα παίρνουν δυσμενή τροπή για τους Λευκούς, οι Ιάπωνες εξετάζουν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κράτους - υποχειρίου τους στην ευρύτερη περιοχή της Μογγολίας και ανατολικά της Βαϊκάλης.

Με τη στήριξή τους και την πρόσκληση του εκθρονισμένου Μπογκντ Χαν και βυθισμένος πλέον στην παράνοια και τις ψευδαισθήσεις μεγαλείου, ο Βαρώνος Ούνγκερν, επικεφαλής της Ασιατικής Μεραρχίας Ιππικού περνά στη Μογγολία για να αποκαταστήσει τη Μογγολική Αυτοκρατορία.

Η Ασιατική Μεραρχία Ιππικού ήταν πολύ περισσότερο μεσαιωνική ορδή παρά μεραρχία. Αποτελούμενη κυρίως απο το εκστρατευτικό σώμα των Κοζάκων της Βαϊκάλης μαζί με ένα σημαντικό αριθμό ιππέων Μπουριάτ λεηλατούσε, τρομοκρατούσε και ενίοτε έσφαζε αδιάκριτα τους πληθυσμούς που συναντούσε.

Μαζί με τους στρατολογημένους Μογγόλους και το απόσπασμα του συνταγματάρχη Καζαγκράντι πέτυχε μια αποφασιστική νίκη κατά των Κινέζων και ξεκίνησε την πολιορκία της Ουργκά, κατά τη διάρκεια της οποίας εφάρμοσε διάφορα τεχνάσματα, όπως τη διαταγή να ανάψουν εκατοντάδες φωτιές στα βουνά γύρω απο την πόλη ωστε να έχουν οι υπερασπιστές την εντύπωση ότι είναι περικυκλωμένοι απο μια τεράστια δύναμη.

Μετά απο δύο αποτυχημένες εφόδους, ο Βαρώνος Ουνγκερν μπήκε θριαμβευτής στην Ουργκά στις 3 Φεβρουαρίου 1921, αποκατέστησε τον Μπογκντ Χαν στο θρόνο του και στις 13 Μαρτίου του ίδιου έτους ανακύρηξε τη Μογγολία ανεξάρτητη μοναρχία με αυτόν ως δικτάτορα. Πλέον ήταν πεπεισμένος ότι ήταν μετενσάρκωση του Τσένγκιζ Χάν.

Η τρομοκρατία συνέχισε. Μείζονα ρόλο σε αυτό έπαιξε κάποιος συνταγματάρχης Σεπαΐλοφ, ο οποίος μισούσε θανάσιμα τους Μπολσεβίκους επειδή τον φυλάκισαν, τον βασάνισαν και όταν δραπέτευσε, εκτέλεσαν την οικογένειά του.

Φαίνεται πως ο Σεπαΐλοφ κατάφερε να εξασφαλίσει ένα χρησμό που προειδοποιούσε τον Ούνγκερν πως αν πάθαινε κάτι ο Σεπαΐλοφ θα πέθαινε και ο ίδιος.

Στην βραχεία περίοδο που βρέθηκε στην εξουσία και ενώ μέρα με την ημέρα βυθιζόταν στην παράνοια, ο Βαρώνος έθεσε τις βάσεις για ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της Μογγολίας. Ηλεκτροδότησε την πρωτεύουσα και έλαβε μέτρα για την αναβάθμιση των συνθηκών υγιεινής. Παράλληλα, επέβλεπε με ζήλο τα βασανιστήρια και της εκτελέσεις, μένοντας εκστασιασμένος απο τα όρια της ανθρώπινης αντοχής.

Οποιοσδήποτε βρισκόταν ή περνούσε απο τα εδάφη που ήλεγχε ο στρατός του και δεν μπορούσε να αποδείξει περίτρανα ότι δεν ήταν Κόκκινος ή Εβραίος βασανιζόταν και πέθαινε με αποκεφαλισμούς, εκσπλαγχνώσεις ή και με πιο εντυπωσιακές μεθόδους (όπως με το διαμελισμό του θύματος αφού είχε δεθεί σε δυο λυγισμένα δέντρα).

Η λήξη του Πολωνο-Σοβιετικού πολέμου και η ολοκληρωτική κατάρρευση του Λευκού κινήματος ήταν η αρχή του τέλους για το καθεστώς του τρόμου στη Μογγολία.

Καθώς ο Κόκκινος Στρατός με νέες ενισχύσεις επανακτούσε τον έλεγχο της Σιβηρίας, οι Ιάπωνες αποσύρθηκαν πλήρως.

Δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού υπο τον Νταμντίν Σούχμπααταρ, τον μετέπειτα εθνικό ήρωα της Μογγολίας άρχισαν να δρουν με επιτυχία στην περιοχή. Μια αρχικά επιτυχημένη αντεπίθεση απο τα στρατεύματα του Βαρώνου αποκρούστηκε τελικά το καλοκαίρι του 1921 και στις 21 Αυγούστου ο Ούνγκερν παραδόθηκε απο τους ίδιους τους στρατιώτες του στον Κόκκινο Στρατό.

Δικάστηκε απο μια τρόικα της Τσε-Κα, στην οποία συμμετείχε ο Γεμελιάν Γιαροσλάβσκι, αργότερα ηγέτης της Εταιρείας των Άθεων, ενός σταλινικού κινήματος εθελοντών μέσα στη Σοβιετική Ένωση που είχε ως σκοπό τον τερματισμό της πλάνης των θρησκειών - ιδιαίτερα ταιριαστή ειρωνία για να καταδικαστεί σε θάνατο ένας παράφρων μυστικιστής.

Ο Ρομάν Φιοντόροβιτς Ούνγκερν φον Στέρνμπεργκ εκτελέστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1921.



Η πρωτεύουσα της Μογγολίας μετονομάστηκε απο Ουργκά σε ΟυλάνΜπαατάρ ("Κόκκινος Ήρωας") προς τιμήν του Νταμντίν Σούχμπααταρ.

****

Κι εσύ τι απέγινες;

Αν επέζησες απο τις Κόκκινες περιπόλους και τους ληστές στο δρόμο μέχρι την Ουργκά, τότε θα αντιμετώπισες την καχυποψία του Ούνγκερν και του Σεπαΐλοφ.

Αν με κάποιο τρόπο κέρδισες την εμπιστοσύνη τους... για την υπόλοιπη ζωή σου θα προσπαθούσες να συλλάβεις το μέγεθος της φρίκης των όσων καταστάσεων υπήρξες μάτυρας.

Θα λούφαξες πίσω απο τη γραμμή Maginot και τα οχυρά του Βελγίου, με την ευχή να μην ξαναδείς ποτέ κάτι τέτοιο. Σε καταλαβαίνω. Γιατί στη θέση σου, φανταστικέ μου ταξιδιώτη θα μπορούσε να είναι ο καθένας μας.

Η βαρβαρότητα της ανθρωπότητας όμως πάντα βρίσκει τον τρόπο της να σε εκπλήσσει, έτσι δεν είναι;


(1) Απο το Beasts, Men and Gods του Ferdinand Ossendowski. Δική μου μετάφραση απο το αγγλικό πρωτότυπο.

ΥΓ : Κύριες πηγές μου ήταν το Beasts, Men and Gods (γραμμένο εξαρχής στα αγγλικά) του Πολωνού Ferdinand Ossendowski, ο οποίος έζησε τα γεγονότα απο πρώτο χέρι (πλην όμως το βιβλίο του χαρακτηρίζεται ευρέως ως αναξιόπιστο ιστορικά) και το The Bloody White Baron του James Palmer που πρόσφατα τελείωσα. Δυστυχώς οι ιστορικές πηγές είναι ελάχιστες και - είτε Κόκκινες είτε Λευκές - εξαιρετικά προκατειλημμένες και τα αρχεία προ πολλού χαμένα ή κατεστραμμένα. Ακριβώς γι'αυτό τις λίγες πληροφορίες που μπορούν να μπούν σε κάποια λογικά πλάισια τις εντάσσω σε ένα κείμενο στα ελληνικά για ένα απο τα πιο ενδιαφέροντα και εξωτικά επεισόδια της νεότερης ιστορίας.

.